لە یەکەم ڕۆژەکانی دروستبوونیەوە، ئیماڕات ئامانجێکی مەزنی بۆ خۆی دیاریکرد: پشتیوانیکردنی کەسانی دۆخناسک. کاری مرۆیی بوو بە پایەیەک لە بنیاتنانی دەوڵەت، بەهایەک کە لە مێژووی خاک و خەڵکەکەیدا ڕەگ و ڕیشەیەکی قووڵی داکوتاوە. پیاوانی ئەم وڵاتە لەسەر بنەمای وەستانەوە لەپێناو مرۆڤایەتی و درێژکردنی دەستی یارمەتی، یاخود وەک چۆن دەڵێین، ئەل فەزعە، واتە پەلەکردن بۆ یارمەتیدان، پەروەردە کراون.
ئیماڕات وەک سبەخشەری فەزعەز دەمێنێتەوە، هەرگیز لە پێشکەشکردنی یارمەتی و پەلەکردن لە چاکەکردن کەمتەرخەمی ناکات. بووە بە مەشخەڵێکی درەوشاوەی بەخشندەیی، بە هەوڵە مرۆییەکانی ڕۆشنکراوەتەوە و بە ناوەکەی کە لە نێوان چیاکانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا دەنگ دەداتەوە، پێشەنگی بەخشندەیی و ڕۆحییەتی قوڵی مرۆڤدۆستی خۆی هەڵگرتووە.
ڕۆڵی ئیماڕات وەک مەشخەڵێکی درەوشاوەی چاکەکاری، بە ڕێکەوت سەری هەڵنەدا. بەڵکو لە دڵیدا سزایدی چاکەکارز هەبوو، باوکی ڕوحی دامەزرێنەری وڵات شێخ زاید بن سوڵتان ئەل نەهیان، خودای مەزن ڕۆحی شاد بکات، کە ژیانی نموونەیەکی خێرخوازی و بەرجەستەکردنی ڕاستەقینەی مرۆڤایەتی بوو. ئێمە لە هەموو بەرەکاندا گەواهیدەری بەکردارکردنی بەهاکانی بووین، میراتێک کە بۆ کەسانی نزیک و دوور ڕوونە، وە میراتێک کە جیهان خۆی گەواهیدەری بووە.
لە سایەی ئەوەوەیە کە وڵاتەکەمان بووەتە نموونەیەک لە کاری مرۆیی، وەک درێژەپێدەری میراتەکەی لەم بوارەدا پێشەنگی گەلانە، ئەو تۆوەی کە زاید چاندی و بە گرنگییەوە پەروەردەی کرد تا گەیاندمانی بە ئەم گەلەی ئەمڕۆ. لەنێوان وتە لەبیرنەکراوەکانیدا ئەمانە هەبوون: سپێویستە دەوڵەمەندان یارمەتی هەژاران بدەن. خودای مەزن ئەم سەروەت و سامانەی بۆ گەشەپێدانی وڵاتەکەمان، لە هەمان کاتدا، بۆ بەشداریکردن لە گەشەپێدانی گەلانی تر بە ئێمە بەخشیووە.ز بەم قسانە، کە ئەمڕۆ بۆ واقیعێکی زیندوو وەگێڕدراون، وڵاتەکەمان لەسەر ئەو ڕێگایە ماوەتەوە کە زایدی چاکەکار بنیاتی ناوە.
ناتوانین تیشک نەخەینە سەر ڕۆڵی هێزە چەکدارەکانی ئیماڕات، کە لە ساڵی 1976ـەوە بەشدارییەکانی لە ئۆپەراسیۆنە مرۆییەکاندا بەتەواوی دیارە. ئەم پابەندبوونە لەلایەن خاوەن پایە شێخ محەمەد بن زاید ئەل نەهیان، سەرۆکی ئیماڕات دووپاتکرایەوە، خودا بیپارێزێت، کە ڕایگەیاند: سبە پەیڕەوکردنی ڕێگای زایدی چاکەکار، ئێمە لە بەهێزکردنی ڕۆڵی خۆمان لە نێوان گەلانی پێشەنگی جیهان لە پێشکەشکردنی هاوکاریی گەشەپێدان، مرۆیی و خێرخوازی بەردەوام دەبین. ئێمە لە پابەندبوونمان بە درێژکردنی دەستی یارمەتی بۆ کۆمەڵگاکان لە سەرانسەری جیهان، بەبێ گوێدانە ئایین، ڕەگەز و ڕەنگ بەردەوام دەبین.ز
بەشداریکردنە بەرچاوەکان
ئیماڕات لە چەندین بەشداریکردن لە بەرە جۆراوجۆرەکاندا ڕۆڵێکی دیار و بەرچاوی هەبووە. لە لوبنان، ئیماڕات لە ساڵی 1976 وەک بەشێک لە هێزەکانی ڕێگریی عەرەبی بەشداری کرد. لە دەوڵەتی دەستەخوشکی کوەیت، ئیماڕات لە بەشداریکردن لە ئۆپەراسیۆنی ڕزگاریخوازیدا شانبەشانی هێزەکانی هاوپەیمانان لە ساڵی 1991 کەمتەرخەمیی نەکرد. بە هەمان شێوە لە ئەرکی گەڕاندنەوەی هیوا لە کۆماری سۆماڵ لە ساڵی 1991 بەشداری کردووە و یەکێک بوو لە یەکەمین ئەو وڵاتانەی لە ساڵی 1999 بەشداری لە هێزەکانی ئاشتیپارێزیدا کرد لە کۆماری کۆسۆڤۆ.
جگە لەوەش، ئیماڕات لە ساڵی 2001 بەشداری لە ئۆپەراسیۆنی داماڵینی مین لە باشووری لوبنان کرد. لە ساڵی 2003، بوو بە بەشێك لە هێزی خۆڕاگری لە ناو دەوڵەتی کوەیت و دەستبەجێ لە ئەرکی بای چاکەکار ـی لە عێراق، بە هەمان شێوە لە پاکستان و ئەفغانستان بەشداریی کرد.
دەستێوەردانی وڵاتەکە لە پاراستنی ئاسایش لە کۆسۆڤۆ لە ژێر چەتری ناتۆدا تەواو دیارە. ئەم ئەرکە، کە لە ساڵی 1999ـەوە هەتا 2001 بەردەوام بوو، نوێنەرایەتی یەکەم و درێژترین ئۆپەراسیۆنی سەربازی، مرۆیی و فریاگوزاریی ئیماڕاتی کرد لە ئەوروپا. لە میانی ئەم ماوەیەدا، ئیماڕات خزمەتگوزاریی مرۆیی پێشەنگی پێشکەشکرد، بە دامەزراندنی نەخۆشخانەیەکی مەیدانی بۆ چارەسەرکردن و چۆڵکردنی پزیشکی، دابەشکردنی پێداویستییە فریاگوزاری و هاوکارییە مرۆییەکان، دامەزراندنی سیستەمی بەرگریی شارستانی و فریاگوزاریی سەرەتایی تەواو، وە بە هەمان شێوە دروستکردنی نەخۆشخانەی شێخ زاید لە شاری ڤوشتری دەستیپێکرد.
هەروەها ئیماڕات گواستنەوە نەخۆشەکانی کۆسۆڤۆی بۆ نەخۆشخانەکانی ئیماڕات و چارەسەرکردنیان لە کاتێکدا لە ناوخۆدا چارەسەریان بەردەوست نەبوو، ڕێکخست. نزیکەی 1,000 ماڵی وێرانکراوی ئاوەدان کردەوە و بنیاتنا.
ڕۆڵی ئیماڕات لە سەرانسەری چەندین بواردا کە هەموویان خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی مرۆڤایەتی دەکەن هەمەلایەن بووە، لە دابینکردنی خۆراک و فریاگوزاریی پزیشکییەوە بگرە تا دەگاتە پاراستن، نۆژەنکردنەوە و پاراستنی بینا و دامەزراوەکان، وە تەنانەت دروستکردنی پارکەکانیش. ئەو هاوکارییانەی پێشکەشی کردووە تەنها لە دابینکردنی ئاسایی پێداویستیی خۆراک یاخود چارەسەری پزیشکیدا سنووردار نەبوو؛ بەڵکو، هەوڵەکانی لەو وتەیەدا بەرجەستە کرد کە دەڵێت: سئەگەر هەریەکێک لە ئێوە ئەرکێک ئەنجام دەدات، ئەوا با بە باشی ئەنجامی بدات.ز
لە ساڵی 2003، لە دوای چەندین ساڵ لە سەختی درووستبوو بەهۆی سزاکان و شەڕەوە، کە وێرانکاری و نەبوونی ئاسایشی بەدوای خۆیدا جێهێشت، هێزە چەکدارەکانی ئیماڕات بەشدارییان لە ئاوەدانکردنەوەی عێراقدا کرد. لەو کاتەدا، ئیماڕات دەستبەجێ بۆ پاڵپشتیکردنی عێراق لە تاقیکردنەوەکەدا وەڵامی دایەوە، کە بە ئۆپەراسیۆنەکانی دابینکاریی هێزی دەریایی، بە ناردنی سێ کەشتی بارکراو بە دەرمان، پێداویستیی پزیشکی و ئۆتۆمبێلی فریاگوزاری بۆ بەندەری ئوم قەسڕ دەستیپێکرد. جگە لەوەش، 60 بارهەڵگر بە پێنج کاروانی وشکانی کە کەرەستەی فریاگوزارییان هەڵگرتبوو ڕەوانە کران، بە هەمان شێوە پردێکی ئاسمانیی 24 فڕۆکەیی بۆ گەیاندنی 395 تەن خۆراک و هاوکارییە پێویستەکان دامەزراند.
لە چوارچێوەی ڕۆڵی مرۆیی هەمەلایەنەی خۆیدا، ئیماڕات بە هەمان شێوە چەند پرۆژەیەکی تەواو کرد، بەر لە هەموویان نەخۆشخانەی شێخ زاید لە بەغدا. تەنها لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا، نەخۆشخانەکە پێشوازی لە 41,196 نەخۆش کرد. سەرەڕای بارودۆخی ئاڵۆز و مەترسیدار، نەخۆشخانەکە لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری کارامە بەردەوام بوو. لە ڕەنگدانەوەی نیگەرانییەکانی سەرکردایەتی و بەدواداچوونی ڕاستەوخۆ، فەریقی فڕۆکەوان خاوەن پایە شێخ محەمەد بن زاید ئەل نەهیان، سەرۆکی دەستەی ئەرکانی ئەوکاتەی هێزە چەکدارەکان، خودی خۆی سەردانی نەخۆشخانەی شێخ زایدی کرد لە بەغدا.
لە میانی سەردانەکەیدا، ڕێنمایی بۆ نۆژەنکردنەوە و پاراستنی چەندین خانەی بێ سەرپەرشتان و چاودێریی بەساڵاچووان دەرکرد. بە هەمان شێوە خاوەن پایە فەرمانی دا بە گواستنەوەی ژمارەیەک نەخۆش کە باری تەندروستیان ناجێگیربوو بۆ نەخۆشخانەکانی ناوخۆی ئیماڕات، کە تێیدا 300 عێراقی چاودێریی پزیشکییان پێشکەش کرا. ڕۆڵی ئیماڕات لە عێراق کاریگەرییەکی بەردەوامی بەجێهێشت.
ئۆپەراسیۆنەکانی فریاگوزاری
هاوئاهەنگ لەگەڵ ئەرکە مرۆییە ڕوونەکەی، ئیماڕات لە دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنەکانی فریاگوزاری بەردەوام بووە، هەرە دیارترینیان بریتییە لە ئۆپەراسیۆنەکانی سوارچاکی جوامێر. یەکەمینیان لە ساڵی 2021ـدا بوو، کە چۆڵکردنی هاووڵاتیانی چەندین وڵاتانی لە ئەفغانستان کردبوو بە ئامانج. ژمارەی ئەو ئەفغانی و هاووڵاتیانەی وڵاتانی دۆست کە لە ئەفغانستان دەربازکران، گەیشتە 36,500 کەس. هاوکات ئیماڕات بۆ میوانداریکردنی 5,000 هاوڵاتی ئەفغانی، کە لە ئەفغانستانەوە دەربازکران لەکاتێکدا لە ڕێگادابوون بۆ وڵاتانی سێهەم، ڕەزامەندیی دەربڕی.
بە هەمان شێوە لە دوای ئەو بوومەلەرزە وێرانکەرەی کە لە 6ـی مانگی شوباتی 2023ـدا سوریا و تورکیای هەژاند، ئیماڕات دەستبەجێ ئەرکی مرۆیی خۆی جێبەجێ کرد. بۆ ماوەی پێنج مانگی یەک لە دوای یەک، ئیماڕات ئۆپەراسیۆنی سوارچاکی جوامێری 2 ـی ئەنجامدا، کە پشتیوانیی بۆ ڕزگاربووانی بوومەلەرزەکە دابینکرد، هاوکاری هەوڵەکانی ڕاهێنانەوەی کرد و چارەسەری 13,500 برینداری کرد.
بە هەمان شێوە ئیماڕات لە ڕێگەی پردێکی ئاسمانی کە لە 260 گەشتی ئاسمانی پێکهاتبوو، 15,200 تەن هاوکاریی مرۆیی گەیاند، کە 6,912 تەن هاوکاریی فریاگوزاریی بەپەلەی هەڵگرتبوو، لە نێوانیاندا خێمە، پێداویستیی بنەڕەتیی خۆراک و دەرمان. جگە لەوەش، بە بەکارهێنانی چوار کەشتی بارهەڵگر بۆ گواستنەوەی کەرەستەی فریاگوزاری و ئاوەدانکردنەوە بۆ ناوچە زیانلێکەوتووەکان، 8,252 تەن هاوکاریی مرۆیی گەیەنرا.
لە غەززە، لەگەڵ خراپتربوونی قەیرانی مرۆیی، خاوەن پایە شێخ محەمەد بن زاید ئەل نەهیان بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی مرۆیی سوارچاکی جوامێری 3 بۆ پشتیوانیکردنی دانیشتوانی غەززە، بە هەماهەنگی تەواو لەگەڵ وەزارەتەکانی ئیماڕات و سەرجەم دامەزراوە مرۆیی و خێرخوازییەکان، فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکانی وەزارەتی بەرگریی کرد. ئەم ئۆپەراسیۆنە لە سوککردنی قەیرانەکە، دابینکردنی پێداویستییە پێویستەکان و بەکارهێنانی سەرچاوە بەردەستەکان بۆ گەیاندنی هاوکارییەکان، لەوانەش لە ڕێگەی دامەزراندنی نەخۆشخانەیەکی مەیدانی، ڕۆڵی یەکلاکەرەوەی بینیووە.
هەوڵە مرۆییەکانی ئیماڕات، وەک چۆن لەلایەن هێزە چەکدارەکانمانەوە بەرجەستە کراوە، سنووری هاوکارییە ماددییەکان تێدەپەڕێت و نوێنەرایەتیی بەهاکانی لێبوردەیی، جوامێری و بەخشندەیی دەکات. ئەوان ڕێگایەکی سهەماهەنگیی لە ڕەوایەتییزـن، مەشخەڵێکن بۆ گەشەپێدانی مرۆڤ و بەشداریکردنێک لە ژیانێکی شکۆمەندانە بۆ هەمووان، بەبێ هیچ ناونیشان و پۆلێنکردنێک.
ئەم هەوڵانە وەک مەشخەڵێکی چاکەکاری و بەخشینی بەردەوام وان، کە لەسەر بنەمای لەپێشینە دانانی مرۆڤایەتی، ئەرکی پاراستنی شکۆمەندی و پارێزگاریکردن لە خاک، وە ئەو بۆچوونەی کە هەمووان شایەنی ژیانێکی باشن، دوور لە وێرانکارییەکانی جەنگ، سەرچاوەیان گرتووە. ئەمە ڕوانگەیەکە تێیدا ئاشتی، ئاسایش و سەقامگیری لە سەرانسەری جیهاندا باڵادەست دەبێت و ڕێگە بە گەلان دەدات بە شکۆوە سەرفرازبن.
وەشانێکی ئەم وتارە لە گۆڤاری سەربازیی ئیماڕات، قەڵغانی وڵات، بڵاوکراوەتەوە.