ناسینی کەسانی پیشەیی کە تەواو شارەزابن لە بوارە تایبەتەکانیان، شتێکی باوە: ئەندازیار باس لە نوێترین دیزاینەکانی دەکات یاخود فەرماندەی سەربازی سیستەمێکی نوێی چەک شرۆڤە دەکات.
کۆبوونەوەی عەمید ڕوکن ڕەزاق ئەلرەواشدە، بەڕێوەبەری ئەوکاتەی کۆلێژی بەرگریی نیشتمانیی شاهانەی ئەردەن، زانایەک دەناسیت کە لە بابەتگەلی هەمەچەشندا خواستی قووڵی هەیە. بە هەمان شێوە ناوبراو هاوشێوەی تاکتیک و ستراتیژی سەربازی، ئارەزووی گفتوگۆکردن لەسەر شیعر، فەلسەفە و مێژوو دەکات.
هێزە چەکدارەکانی ئەردەن، سوپای عەرەب بەهرەمەندییەکانی عەمید ڕوکن ئەلرەواشدەی بۆ گرتنەدەستی چەندین پێگەی کاریگەر لە ماوەی دەیان ساڵەی ژیانی سەربازییدا بەکارهێنا .لە دوای خزمەتکردنی لە کۆلێژی بەرگری، لە کۆتایی ساڵی 2026 پلەکەی بۆ یاریدەدەری سەرۆکی دەستەی ئەرکانی هاوبەش بۆ ئۆپەراسۆن و ڕاهێنان بەرزکرایەوە .پۆستێکی گرنگی تر نوێنەری باڵای نیشتمانیی ئەردەن بوو لە فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا لە تامپا، ویلایەتی فلۆریدا، کە تێیدا بەشێک بوو لە دەستەیەکی ڕاوێژکاریی ئەفسەرانی سەربازی کە لە سەرانسەری جیهانەوە هاتبوون.
”کارەکانم لە فەرماندەیی ناوەندی بە یەکێک لە هەرە گرنگترین ئەرکەکانی ژیانی سەربازیم دادەنێم. پەیوەندیکردن لەگەڵ وڵاتانی دۆست بوارمان پێدەدات ئەزموونی بەرفراوان بەدەستبهێنین و هاوکات پەیوەندییەکانی نێوان وڵاتەکانمان بەهێزتر بکەین،“ عەمید ڕوکن ئەلرەواشدە ڕایگەیاند.
”فەرماندەیی ناوەندی بوارێکی زۆر ئاڵۆزی بەرپرسیارێتی لەخۆدەگرێت؛ لە ئەنجامدا، هەندێکجار بەبێ وچان بۆ مسۆگەرکردنی سەقامگیریی ناوچەکە کارمان دەکرد. لە ڕێگەی کۆبوونەوەی ڕۆژانەوە، ئێمە بە تەواوی لەو ڕووداوانەی لە سەرانسەری جیهاندا ڕوودەدەن و کاریگەرییە ڕاستەوخۆکانیان لەسەر ناوچەکانی تر ئاگاداردەکراینەوە.“
بە هەمان شێوە ئەرکەکانی تریش ئەزموونی جۆراوجۆریان پێشکەش کرد: سەرۆکی بەشی تاقیکردنەوە لە بەڕێوەبەرایەتی ئۆپەراسیۆنی جەنگی؛ سەرۆکی بەشی ئۆپەراسیۆن و مەشقکردن لە فەرماندەیی ناوچەی سەربازیی باکوور؛ فەرماندەی کۆلێژی زانستە سەربازییەکان؛ فەرماندەی کەرتی 60ـی زرێپۆشی شازادە حەسەن بن تەڵاڵ؛ و بەڕێوەبەری فەرمانگەی سەربازیی تایبەتی خاوەن شکۆ فەرماندەی باڵا.
لەگەڵ بەرزبوونەوەی بە پلە باڵاکاندا، ناوبراو شکۆی خزمەتکردنی وەک فەرماندەی کۆلێژی بەرگریی نیشتمانی پێبەخشرا، لەوێ توانی شارەزایی خۆی بۆ بنیاتنانی ئەفسەرە سەربازییە گەنجەکان هاوبەشپێبکات.
”لە کۆلێژی بەرگریی نیشتمانی، ئێمە مەترسییە ئاسایشییەکان شی دەکەینەوە و هەوڵ بۆ چەسپاندنی چارەسەری بەردەوام دەدەین. ئێمە کاردەکەین بۆ بنیاتنانی سەرکردەی داهاتووی خاوەن توانای بەڕێوەبردنی قەیرانەکانیان لە ژێر سەختترین بارودۆخدا،“ ناوبراو ئاماژەی پێدا.
”بێگومان، لە ژێر ڕۆشنایی ئەو ڕووداوە جدییانەی لە سەرانسەری ناوچەکەدا ڕوودەدەن، دەبێت سەرکردەی خاوەن توانای ناوازە دروست بکەین، سەرکردەیەک کە بتوانێت ئەم ئاڵنگارییانە بەڕێوەببات، پارێزگاری لە ئاسایشی نیشتمانی بکات و بەرژەوەندییەکانی میللەت بپارێزێت.“
بۆ ئەوەی خۆی بۆ پێگەکانی ئاستی باڵای سەرکردایەتی ئامادە بکات، عەمید ڕووکن ئەلرەواشدە لە ڕێگەی کۆمەڵێک مەشقی مەیدانی و خولی خوێندنەوە خۆی لەگەڵ زۆربەی لایەنەکانی هێزە چەکدارەکانی ئەردەن ئاشنا کرد.
خوێندنی سەربازی ناوبراو بریتی بوو لە خولی ئەفسەرانی پلە نزم، مەشقی تایبەتی پەرەشوتوان، مەشقی تایبەت بە کۆماندۆ، جەنگی زرێپۆش، جەنگی کیمیایی، شەڕی ناو شار، تاکتیکی پیادە، هەواڵگریی سەنگەر، سەرکردایەتیی ستراتیژی و شیکردنەوەی زانیاریی هەواڵگریی هاوبەش. بە هەمان شێوە خوێندنی سەربازیی پێشکەوتووی لە ئەمریکا، بەڕیتانیا و ڕۆمانیا ئەنجامداوە.
عەمید ڕوکن ئەلرەواشدە باوەڕی وایە کە دەبێت ئەفسەرانی فەرماندە و سەربازەکانیان پەیوەندییەک دروست بکەن لەسەر متمانە و ڕێز بنیات نرابێت.
”پێویستە ئەفسەرێک وەک کوڕێک یان برایەکی بچووک مامەڵە لەگەڵ سەربازەکانیدا بکات؛ بێگومان، ئەفسەرێکی سەرکەوتوو دەرگاکەی بە کراوەیی دەهێڵێتەوە، گوێ لە نیگەرانییەکانی سەربازەکانی دەگرێت و بۆ دۆزینەوەی چارەسەر کار دەکات. هەر ئەم ڕێبازەیە کە یەکڕیزیی لەناو یەکەیەکی سەربازیدا پەروەردە دەکات، ئەمەش وای لێدەکات کە ئەرکەکەی بە کاریگەرترین شێوە جێبەجێ بکات،“ ناوبراو ڕایگەیاند. ”دڵسۆزی لە ڕێگەی ڕێزگرتنەوە بەدەست دەهێنرێت، نەک تۆقاندن.“
ئەو هەستی دڵسۆزی و سەرسامبوونە بۆ فەرماندەی گشتی، خاوەن شکۆ شا عەبدوڵلای دووەم بن حوسێن درێژدەبێتەوە.
”فەرماندەی سەربازیی سەرکەوتوو ئەو کەسەیە کە وڵاتەکەی لە وێرانکارییەکانی جەنگ بەدوور دەگرێت، ئەو کەسەیە کە بەرلەوەی ناچاربێت پەلاپیتکەکە بتەقێنێت، سەرکەوتن بەدەستبهێنێت. ئەمە ڕێک ئەوەیە کە من لە خاوەن شکۆ شا عەبدوڵلای دووەمدا دەیبینم،“ عەمید ڕوکن ئەلرەواشدە ئاماژەی پێدا.
”کاتێک مرۆڤ چاودێریی ناسەقامگیری، جەنگ و وێرانکارییەکانی دەوروبەری ئەردەن دەکات، بۆی دەردەکەوێت کە شانشینەکە، سوپاس بۆ خودا و سەرکردایەتی ژیرانەی خاوەن شکۆ، لە پاراستنی ئاسایشی نیشتمانیدا لە بەرامبەر هەر پێشێلکارییەکدا جێگیرە .دەستکەوتێکی گەورەیە بۆ سەرکردەیەک کە بتوانێت لەو ململانێ ناوچەییانەی لە سنوورەکانەوە درێژدەبنەوە، یاخود لە هەوڵی هەندێک وڵات خواست خراپ بۆ ڕاکێشانی وڵاتانی سەلامەت بۆ ناو پشێوی، وڵاتەکەی بپارێزێت.“
ژیانی سەربازیی عەمید ڕوکن ئەلرەواشدە پڕە لە دەستکەوت و خەڵاتی ڕێزلێنان. ئەمانە ڕێزلێنانی نێودەوڵەتی وەک مەدالیای نەتەوە یەکگرتووەکان و مەدالیای بەشداریکردن لە هێزەکانی ئاشتیپارێزیی نێودەوڵەتی، بە هەمان شێوە خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەردەنیی وەک خەڵاتی شا عەبدوڵڵای دووەم بۆ باشترین) پلەی یەک) و باجی خزمەتی زۆر و دڵسۆز لەخۆدەگرن.
بە ڕەنگدانەوەی سەرکردایەتیکردنی ناوبراو لە کۆلێژی بەرگریی نیشتمانی، عەمید ڕوکن لە چوارچێوەی ئەو دامەزراوە بەناوبانگەی کە 40 ساڵ لەمەوبەر لەلایەن خاوەن شکۆ شا حسێن بن تەڵاڵی کۆچکردووەوە دامەزرابوو، تێڕوانینێکی فراوانتر لەسەر پێگەی خۆی وەردەگرێت.
”من کارەکەم لە کۆلێژەکەدا بە خاڵێکی دەستپێکردن دەزانم کە ئەفسەرێک لە ماوەی کارکردنیدا ڕادەوەستێت تا لەسەر دەستکەوتەکانی کەسانی پێش خۆی بنیاتنان ئەنجام دات.” عەمید ڕوکن ئەلرەواشدە ڕایگەیاند. ”دەبێت بەوپەڕی خۆتەرخانکردنەوە کار بۆ جێهێشتنی جێ پەنجەی جیاوازی خۆی لەسەر کۆلێژەکە بکات بەرلەوەی بەرپرسیارێتییەکە ڕادەستی کەسی دوای خۆی بکات.
”من شانازی بە هەموو پێگەیەکەوە دەکەم کە هەمبووە؛ هەریەکەیان جێگەیەکی تایبەتیان لە دڵمدا هەیە، لەگەڵ یادەوەرییە بەنرخەکان و ئەو هاوکارانەی لەگەڵیاندا خزمەتم کردووە.“