پێشبڕکێی جەنگاوەر کە ساڵانە لە ناوەندی ڕاهێنانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی شا عەبدوڵڵای دووەم (KASOTC) لە ئەردەن بەڕێوەدەچێت، یەکێکە لە هەرە دیارترین و ماندووکەرترین تاقیکردنەوە سەربازییەکان لە جیهاندا. ئەم چالاکییە هێزە تایبەتەکان، یەکە دەستەبژێرەکان و تیمەکانی وەڵامدانەوەی خێرا لە سەرانسەری جیهان کۆدەکاتەوە، لە ژینگەیەکی کێبڕکێدا کە سەختترین بارودۆخی شەڕی نانەریتی ھاوشێوە دەکات، جێگیریان دەکات.
لە خولی 14ـی پێشبڕکێکەدا، کە لە مانگی تشرینی یەکەمی 2025 بەڕێوەچوو، دەزگای دژەتیرۆری عێراق (ICTS) لە نێوان 38 شاندی بەشداربوو کە لە 23 وڵاتەوە هاتبوون پلەی یەکەمی بەدەستهێنا. ئەمەش هەنگاوێکی ستراتیژیی لە بەرجەستەکردنی بەرەوپێشچوونی بەرچاوی چۆنایەتی و ئاستی باڵای پیشەییبوون کە دەزگاکە بەدەستی هێنابوو، نیشان دا.
هەوڵی بێ وچانی دەزگای دژەتیرۆری عێراق بۆ بەدەستهێنانی پلەی یەکەم تەنها بریتی نەبوو لە خواستێک بۆ زیادکردنی ناونیشانێکی نوێ بۆ لیستی دەستکەوتەکانی، بەڵکو بڕیارگەلێکی وردی لەبەرچاوگیراوی سەروەری و تاکتیکی بوو.
بەدەستهێنانی پلەی یەکەم لە پێشبڕکێیەکدا کە سوپای گەورە و وڵاتانی پێشکەوتوو لە بواری تەکنەلۆژیادا تێیدا بەشدارن، بە ڕوونی لێهاتوویی “جەنگاوەرانی ئاڵتوونی”ـی عێراق لە شەڕی ڕاستەوخۆدا نیشان دەدات. ئەو دەستکەوتە ئەوە دەسەلمێنێت کە چەمکی شەڕی عێراق، کە لە ناو کوورەی جەنگی ئاڵۆزی ناوشاری دژ بە داعش دروستبوو، بووە بە نموونەیەکی جیهانی.
ئەمڕۆ شەڕکەری عێراقی، نەک بە تەنها خاوەنی بوێرییەکی زگماکییە بەڵکو بە هەمان شێوە خاوەنی پابەندیی تاکتیکی و توانای گونجاندنی تەکنەلۆژیایە لەگەڵ ئەو ئەرکەی کە پێی سپێردراوە، ئەمەش وای لە دەزگاکە کردووە لە هاوکێشەی هێزە تایبەتە نێودەوڵەتییەکاندا ببێت بە هێزێکی تۆقێنەر.
لە جیهانی هەواڵگری و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا، ناوبانگی شەڕکردن واتە ڕێگرییەکی کاریگەر. ئەم جۆرە خەڵاتانە لە ناو ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان و پاشماوە ڕزگاربووەکانیاندا ترس بڵاودەکەنەوە. ئەو هێزەی کە لە دۆڵ و تونێلەکانەوە بەدوایاندا دەگەڕێت، تەنها لە ڕووی ژمارەوە باڵادەست نییە، بەڵکو بگرە یەکەیەکی تاکتیکیی خاوەن بەرزترین ستانداردەکانی تەقەکردن، بەرگەگرتنی جەستەیی و کارایی هزییە لە ژێر فشاردا.
دەستکەوتی عێراق لە ناوەندی ڕاهێنانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی شا عەبدوڵڵای دووەم (KASOTC)، سروشتی مامەڵەی سەربازیی نێودەوڵەتیی عێراق دەگۆڕێت. لەبری ئەوەی تەنها مەیدانێکی مەشقکردن بێت، عێراق دەبێت بە سەرچاوەیەکی ڕاوێژکاری بۆ وڵاتانی تر. ئەم باڵادەستییە لایەنی دیپلۆماسیی بەرگریی عێراق بەهێزتر دەکات، چونکە وڵاتانی دۆست و برا بۆ سوودمەندبوون لە ئەزموونی شەڕکردنەکەی، هەوڵ دەدەن هاوبەشیی مەشقکردن لەگەڵ دەزگاکەدا دروست بکەن.
هاوبەشیی مەشقکردن
ناتوانرێت چیرۆکی سەرکەوتنی دەزگای دژەتیرۆری عێراق لە هەماهەنگیی ستراتیژی لەگەڵ هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا، کە هاوتەریب لەگەڵ بەرزترین ستانداردە نێودەوڵەتییەکان بەشداریی لە پێکهاتەی دامەزراوەیی دەزگاکەدا کرد، جیابکرێتەوە.
لە سەرەتای دامەزراندنیەوە، دەزگاکە لەلایەن هێزە تایبەتەکانی ئەمریکاوە بەشێوەیەکی چڕ سەرپەرشتی کراوە و مەشقی پێدراوە. ئەم پشتیوانییە سنووردار نەبوو بە کارامەیی تاکەکەسی، بەڵکو بە هەمان شێوە پەرەپێدانی سیستەمێکی دامەزراوەیی یەکخراوی لەسەر بنەمای ستانداردە توندەکانی هەڵبژاردن و مەشقکردنی لەخۆگرتبوو. ئەمەش بووەتە هۆی پەرەپێدانی ئەو فڕۆکە جەنگییانەی کە توانای ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی زۆر وردیان هەیە بۆ کەمکردنەوەی زیانە مەدەنییەکان، کە بە ڕوونی لەو پێشبڕکێیانەی لە تەقەکردن و هێرشکردنە سەر بینا داگیرکراوەکان پێویستیان بە وردبینی زۆر ورد هەیە، تێبینیان دەکەین.
دەزگای دژەتیرۆری عێراق (ICTS) خاوەنی جبەخانەیەکی ئامێری تەکنیکی و چەکی تاکتیکییە کە لە ڕێگەی هاوبەشییەکەیەوە لەگەڵ ئەمریکا دابینکراوە، کە لە چەکی نیشانەشکێنی ورد و گوێزەرەوەی زرێپۆشکراوی تایبەتەوە بگرە تا دەگاتە سیستەمەکانی پەیوەندیی کۆدکراو و دووربینی پێشکەوتووی شەوانە. ئەم ئامێرە تەنها بۆ نمایشکردن نییە. بەڵکو لە کێبڕکێی جەنگاوەری نێودەوڵەتیدا لایەنێکی چارەنووسسازە، کە پێویستی بە ئامێری جێ متمانەیە وەهایە کە بتوانێت لە کەشوهەوا و زەوییە سەختەکاندا کار بکات، ئەمەش متمانەی تەکنەلۆژیی بە تیمی عێراقی دەبەخشێت بەجۆرێک لەگەڵ لێهاتووییە مەیدانییەکەیدا بگونجێت.
هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی لە پەرەپێدانی توانای دەزگاکە بۆ بەڕێوەبردنی ئەو ئۆپەراسیۆنە ئاڵۆزانەی پێویستییان بە هەماهەنگیی نێوان هەوڵەکانی هەواڵگریی زەمینی و پشتیوانیی ئاسمانیی نزیک هەیە، بەشداریی کردووە. ئەم لێهاتووییە لەو سیناریۆیانەی پێشبڕکێدا کە ڕزگارکردنی بارمتەکان لە ژینگەکانی دوژمندا نمایش دەکەن کە پێویستیی بە ھەماھەنگیی چرکەییە سەلمێنراوە، توانایەک کە دەزگاکە لە ساڵانی کارکردنی لەگەڵ ڕاوێژکارە نێودەوڵەتییەکان بەدەستیهێناوە.
بەدەستهێنانی پلەی یەکەم لە ناوەندی ڕاهێنانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی شا عەبدوڵڵای دووەم (KASOTC)، خاڵێکی وەچەرخانە لە هۆشیاریی بەکۆمەڵی عێراق، چونکە سەکۆ دیجیتاڵییەکان بوونەتە گۆڕەپان بۆ ئاهەنگگێڕانی ناوازەی نیشتمانی. دەستبەجێ دوای ڕاگەیاندنی ئەنجامەکان، هەژمارە فەرمییەکانی تۆڕی کۆمەڵایەتیی دیوانی سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتی بەرگری بە خێرایی وردەکارییەکانی سەرکەوتنەکەیان بڵاوکردەوە.
ئەم لێدوانانە بە تەنیا پیرۆزبایی فەرمی نەبوون، بەڵکو بریتی بوون لە پەیامی سیاسی کە جەختیان لەسەر بوژانەوەی دەوڵەت و توانای عێراق بۆ پاراستنی خۆی دەکردەوە.
سەرکردایەتی ئەم سەرکەوتنەی بە بەڵگەیەکی کرداریی ئامادەیی هێزەکانی عێراق بۆ وەرگرتنی بەڕێوەبردنی تەواو و سەربەخۆی ئاسایش لەقەڵەمدا، بەمەش پێگەی دانوستانکاریی عێراق لە گفتوگۆ ستراتیژییە نێودەوڵەتییەکاندا بەهێزتر دەبێت.
هاشتاگەکانی وەک #القبضة_الذهبية
(مشتی ئاڵتوونی) و #أبطال_مكافحة_الإرهاب (پاڵەوانانی جەنگی دژ بە تیرۆر) لەسەر سەکۆکانی تۆڕی کۆمەڵایەتیی عێراق (X, Facebook, TikTok) بڵاوبوونەتەوە. ڤلۆگەر و چالاکوانان ڤیدیۆی دەزگاکەیان بڵاوکردەوە، گرتە ڤیدیۆییەکانی پێشبڕکێکەیان لەگەڵ وێنەی سەرکەوتنەکانی پێشوو یەکخست، هەستێکی شانازیی نەتەوەیی دروستکرد کە عێراقییەکانی بە هەموو چین و توێژەکانەوە یەکخست.
شرۆڤەکارانی سەربازی لە کەناڵە تەلەفیزیۆنە جیهانییەکان و بلۆگە تایبەتمەندەکاندا تیشکیان خستە سەر بەهای تەکنیکیی سەرکەوتنەکە، وە ئاماژەیان بەوەدا کە تیمەکە نەک تەنها لە ئەنجامەکاندا سەرکەوتوو بووە، بەڵکو لە تەقەکردن لەکاتی جوڵەکردن و سەرکەوتنە سەرەوەی تاکتیکیدا ژمارەی پێوانەیی شکاندووە. ئەم نمایشە وەکو “بومەلەرزەیەکی تاکتیکی” پێناسەکرا کە هاوسەنگیی هێز لە نێوان هێزە دەستەبژێرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست داڕشتەوە، ئەمەش پشتڕاستی دەکاتەوە ئێستا دەزگا عێراقییەکە خاوەنی “پەنجەمۆری بۆماوەیی” شەڕکردنی ناوازەیە کە هێزی ڕۆژئاوایی ئاوێتەی ئەزموونی مەیدانیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات.
ستایش بۆ ئەردەن
باسکردن لە پێشبڕکێی جەنگاوەر بەبێ ستایشکردنی ئەو ڕۆڵە سەرەکییەی کە شانشینی هاشمیی ئەردەن وەک پارێزەرێکی ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەیی،
کارێکی ئەستەمە.
ناوەندی ڕاهێنانی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی شا عەبدوڵڵای دووەم (KASOTC) هێمایەکی مەشقی جیهانییە. ئەم ناوەندە کە لە سایەی ڕوانگەی وردی خاوەن شکۆ شا عەبدوڵڵای دووەم بن حوسێن دامەزرێنراوە، نوێنەرایەتی دامەزراوەیەکی مەشقی بێهاوتا دەکات لە ناوچەکە. دەربڕینی سوپاسگوزاری بۆ ئەردەن تەنها دەستخۆشییەک نییە، بەڵکو داننانە بە بەشداریی ئەم ناوەندە لە دابینکردنی ژینگەیەکی مەشقکردن کە بە وردبینییەکی سەرسوڕهێنەر واقیع نمایش دەکات.
ئەمەش لە چڕکردنەوەی لێهاتوویی هێزە تایبەتە عەرەبییەکان و وڵاتانی دۆست بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو مەترسییە بوونگەراییانەی گروپە چەکدارەکان و ڕێکخراوە تیرۆریستییە سنووربەزێنەکان دروستی دەکەن، یارمەتیدەر بووە. بەردەوامبوونی ئەردەن لە میوانداریکردنی ئەم پێشبڕکێیە سەرەڕای ئاڵنگارییە ناوچەییەکان، ڕەنگدانەوەی پابەندبوونێکی قووڵە بە پشتیوانیکردنی برایان و هاوڕێیان. بە ئەنجامدانی ئەم کارە، ئەردەن نەک تەنها گۆڕەپانێکی کێبڕکێکارانە بەڵکو سەکۆیەک بۆ یەکخستنی چەمکە سەربازییەکان و ئاڵوگۆڕکردنی وانە فێربووەکان پێشکەش دەکات، بەمەش لە پێکهێنانی بەرەیەکی یەکگرتوو لە دژی توندڕەویی توندوتیژدا بەشداری دەکات.
ئەم بەشداریکردن و ئاهەنگگێڕانە ڕەنگدانەوەی هەماهەنگیی ئاسایشیی قووڵی نێوان بەغداد و عەممانە. لە ئەردەن، سەربازانی عێراق کەشێکی پیشەیی و برایانە دەدۆزنەوە کە هانیان دەدات باشترین پێشکەش بکەن، ئەمەش چەمکی ئاسایشی هاوبەشی عەرەبی لە بەرامبەر ئاڵنگاریی هاوچەرخدا بەهێزتر دەکات.
پێشبڕکێی جەنگاوەر بە تاقیگەیەکی گرنگ دادەنرێت کە بوار بە هێزەکان دەدات لە پێشەنگی گەشەسەندنی سەربازیی جیهانیدا بمێنێتەوە. لە میانی پێشبڕکێکەدا، جەنگاوەرانی عێراق لەگەڵ نوێترین بەرهەمەکانی بەرهەمهێنەرانی چەکی جیهانیدا، لەوانە درۆنی دەستنیشانکەر (کاماکازی)، وێنەگریی پلەی گەرمی و ئامێری پەیوەندی تاکتیکی بەرکەوتنیان دەبێت. ئەم مامەڵەکردنە بوار بە دەزگاکە دەدات لەسەر بنەمای تێبینیکردنی مەیدانیی ڕاستەقینە، وەک لە تەنها ناساندنی بەبازاڕکردن، پێداویستییەکانی داهاتووی خۆی هەڵسەنگێنێت.
پێشبڕکێکە چالاکییە ئاڵۆزەکانی وەک پاککردنەوەی تونێل، شەڕی دەستەویەخە لە ژینگە شارییەکان و چۆڵکردنی قوربانییەکان لە ژێر هێرشدا لەخۆدەگرێت. ئەم سیناریۆیانە زۆر بە وردی خراونەتە ناو پەیڕەوی مەشقکردن لە ئەکادیمیای دژەتیرۆری عێراق، کە دڵنیایی دەدات لەوەی مەشقی ناوخۆیی هەمیشە لەگەڵ دوایین پێشهاتەکانی هونەری شەڕی گەریلا و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆری نێودەوڵەتی هەنگاو دەنێت.
گرنگیی بەشداریکردنی عێراق بوارە دیاریکراوەکانی سەربازی تێدەپەڕێت و چەمکەکانی هێزی نەرمی دەوڵەت بەرجەستە دەکات. دەرکەوتنی جەنگاوەرانی خاوەن پابەندیی بەرز لە دەزگاکە کە پابەندن بە ڕێساکانی بەشداریکردن، پەیامی دڵنیاکردنەوە بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و لایەنە پەیوەندیدارەکان دەنێرێت کە عێراق قۆناغی ئاڵۆزیی تێپەڕاندووە و خاوەنی هێزێکی پابەندی پیشەییە کە دەتوانێت سەروەری خۆی بپارێزێت و وەبەرهێنانی دەرەکی ئەنجام بدات.
بەشداریکردنی عێراق لە سەکۆ سەربازییە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان چەمکی هەماهەنگیی بەرگری بەهێزتر دەکات، ئەمەش ئەگەری هەڵە تێگەیشتن لە نێوان وڵاتان کەمدەکاتەوە و ژینگەیەکی متمانەی هاوبەشی پێویست بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆری سنووربەزێن و تۆڕەکانی قاچاخچێتی کە بەبێ جیاوازی ئاسایشی هەمووان دەکەنە ئامانج، دروست دەکات.
بەشداریکردنی دەزگای دژەتیرۆری عێراق لە 14ـەمین پێشبڕکێی جەنگاوەری نێودەوڵەتی، وە توانای بۆ سەرکەوتن و گەیشتن بە پلەی یەکەم تەنها چیرۆکێکی سەرکەوتنی جەستەیی نییە، بەڵکو دەستکەوتێکی مەزنە کە ڕەنگدانەوەی پێکهاتەیەکە لە ستراتیژیی سەرکەوتووی ئیرادەی عێراق، پشتیوانیی نێودەوڵەتیی هاوپەیمانان و ئەمریکا و پێشوازیی پیشەیی براکانمان لە ئەردەن. “مشتی ئاڵتوونی”ـی عێراق دڵنیای دەدات لەوەی عێراق وەک قەڵایەکی نەبەزێنراو لە بەرامبەر تەوژمی توندڕەوی و وەک بکەرێکی چالاک لە سەقامگیریی ناوچەکە و جیهاندا دەمێنێتەوە.