نقش  هواشناسی در جنگ

نقش هواشناسی در جنگ

قوای‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬افغانستان‭ ‬برای‭ ‬تضمین‭ ‬موفقیت‭ ‬عملیات ‭ ‬از‭ ‬مسلکی‌های‭ ‬هواشناسی‭ ‬کمک‭ ‬می‌گیرند

خورد‭ ‬ضابط‭ ‬ارکان‭ ‬حسین‭ ‬رحیمی رئیس‭ ‬اداره‭ ‬هواشناسی،‭ ‬لوای‭ ‬خاص‭ ‬777‭ ‬هوایی‭ ‬افغانستان

وضع‭ ‬هوای‭ ‬هر‭ ‬کشور‭ ‬ارتباط‭ ‬تنگاتنگی‭ ‬با‭ ‬عوارض‭ ‬زمین‭ ‬و‭ ‬مکان‭ ‬جغرافیایی‭ ‬آن‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬ضمن‭ ‬سبک‭ ‬پوشش،‭ ‬مسکن‭ ‬و‭ ‬غذا‭ ‬بالای‭ ‬نوع‭ ‬جنگهایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آنجا‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭ ‬نیز‭ ‬تاثیر‭ ‬می‌گذارد‭.‬

مثل‭ ‬بیشتر‭ ‬نقاط‭ ‬آسیای‭ ‬میانه،‭ ‬موقعیت‭ ‬کوهستانی‭ ‬افغانستان‭ ‬ایجاب‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬نظامی‭ ‬اغلب‭ ‬با‭ ‬تکتیک‌های‭ ‬چریکی،‭ ‬بسته‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬اقلیمی،‭ ‬صورت‭ ‬بگیرد‭. ‬عملیات‭ ‬نظامی‭ ‬از‭ ‬دیرباز‭ ‬از‭ ‬اوایل‭ ‬بهار‭ ‬آغاز‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬بازگشت‭ ‬هوای‭ ‬سرد‭ ‬خاتمه‭ ‬می‌یابد‭.‬

اداره‭ ‬هواشناسی‭ ‬لوای‭ ‬خاص‭ ‬777‭ ‬هوایی‭ ‬افغانستان‭ ‬مسئول‭ ‬بررسی‭ ‬و‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬وضع‭ ‬هواست‭. ‬وضع‭ ‬هوا‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مشکلات‭ ‬خاص‭ ‬پیلوتان‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬مسئولیت‭ ‬استقرار‭ ‬امن‭ ‬قومندانی‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬اردوی‭ ‬ملی‭ ‬افغانستان‭ ‬و‭ ‬قومندانی‭ ‬کل‭ ‬جزوتام‌های‭ ‬خاص‭ ‬پولیس‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عهده‭ ‬دارند‭.‬

با‭ ‬افزایش‭ ‬میزان‭ ‬دقت‭ ‬پیش‌بینی‌های‭ ‬هواشناسی‭ ‬در‭ ‬لوای‭ ‬خاص‭ ‬هوایی،‭ ‬روند‭ ‬جنگهای‭ ‬سنتی‭ ‬در‭ ‬افغانستان‭ ‬تغییر‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬تروریستان‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬نتیجه‭ ‬رسیده‌اند‭ ‬که‭ ‬شرایط‭ ‬جوی‭ ‬دیگر‭ ‬پوشش‭ ‬امنی‭ ‬برای‭ ‬شکست‌های‭ ‬مکرر‭ ‬و‭ ‬تلفات‭ ‬چشمگیر‭ ‬آنها‭ ‬محسوب‭ ‬نمی‌شود‭.‬

قوای‭ ‬ناتو،‭ ‬بخصوص‭ ‬قوای‭ ‬ایالات‭ ‬متحده،‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬ایجاد‭ ‬تحول‭ ‬در‭ ‬قوای‭ ‬مسلح‭ ‬افغانستان‭ ‬داشته‌اند‭ ‬و‭ ‬موثریت‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬تهدیدات‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬امکانات‭ ‬تکتیکی‭ ‬پیشرفته،‭ ‬استقرارپذیر،‭ ‬مسلکی‭ ‬افزایش‭ ‬داده‌اند‭. ‬نومیدی‭ ‬دشمن‭ ‬از‭ ‬پیروزی‭ ‬نظامی‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬یافتن‭ ‬راهکاری‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬میز‭ ‬مذاکره‭ ‬سوق‭ ‬داده‭ ‬است‭.‬

خورد ضابط ارکان حسین رحیمی، رئیس اداره هواشناسی لوای خاص 777 هوایی افغانستان، در کنار همکارانش وضع هوا را تفتیش می‌کند. وزارت دفاع افغانستان

مبدأ

اداره‭ ‬هواشناسی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2017‭ ‬برای‭ ‬کمک‌رسانی‭ ‬به‭ ‬لوای‭ ‬خاص‭ ‬هوایی‭ ‬در‭ ‬قسمت‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬بهترین‭ ‬اوقات‭ ‬پرواز‭ ‬شکل‭ ‬گرفت‭. ‬قبل‭ ‬از‭ ‬آن،‭ ‬مسئولیت‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬به‭ ‬عهده‭ ‬قوای‭ ‬امریکایی‭ ‬بود‭.‬

مسلکی‌گرایی‭ ‬و‭ ‬خودکفایی‭ ‬قوای‭ ‬امنیتی‭ ‬افغانستان‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اهداف‭ ‬مشاورین‭ ‬امریکایی‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬این‭ ‬رو،‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬2017‭ ‬من‭ ‬به‭ ‬حیث‭ ‬رئیس‭ ‬هواشناسی‭ ‬لوای‭ ‬خاص‭ ‬777‭ ‬هوایی‭ ‬انتخاب‭ ‬شدم‭.‬

من‭ ‬دوره‌های‭ ‬ابتدایی‭ ‬تعلیم‭ ‬هواشناسی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬هند‭ ‬و‭ ‬دوره‌های‭ ‬پیشرفته‭ ‬را‭ ‬نزد‭ ‬کارشناسان‭ ‬امریکایی‭ ‬در‭ ‬قول‭ ‬اردوی‭ ‬شاهین‭ ‬در‭ ‬افغانستان‭ ‬سپری‭ ‬نمودم‭. ‬قبل‭ ‬از‭ ‬پذیرش‭ ‬این‭ ‬مسئولیت‭ ‬در‭ ‬عملیات‭ ‬خاص،‭ ‬در‭ ‬قوای‭ ‬هوایی‭ ‬افغانستان‭ ‬وظیفه‭ ‬اجرا‭ ‬نموده‭ ‬بودم‭. ‬به‭ ‬کمک‭ ‬همکاران‭ ‬امریکایی،‭ ‬چندی‭ ‬قبل‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬کسب‭ ‬سند‭ ‬ماستری‭ ‬در‭ ‬رشته‭ ‬هواشناسی‭ ‬شدم‭.‬

مشاورین‭ ‬امریکایی‭ ‬مطالب‭ ‬دقیق‭ ‬هواشناسی‭ ‬و‭ ‬مهارت‌های‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬همکاران‭ ‬افغان‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬داده‌اند‭ ‬و‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬قسمت‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬رادار‭ ‬و‭ ‬ویب‌سایت‌های‭ ‬پیشرفته‭ ‬هواشناسی‭ ‬تعلیم‭ ‬داده‌اند‭.‬

مشاورین‭ ‬امریکایی‭ ‬موهبتی‭ ‬برای‭ ‬قوای‭ ‬افغان‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭. ‬هر‭ ‬روز‭ ‬کارشناسان‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬افغان‭ ‬و‭ ‬امریکایی‭ ‬برای‭ ‬تبادل‭ ‬دیتای‭ ‬هواشناسی‭ ‬گرد‭ ‬هم‭ ‬می‌آیند‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬ادغام‭ ‬دیتا،‭ ‬تصویری‭ ‬دقیق‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬تصمیم‌سازان‭ ‬نظامی‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهند‭.‬

اهمیت‭ ‬پیش‌بینی

عملیات‭ ‬هوایی‭ ‬خاص‭ ‬اغلب‭ ‬شبانه‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬عملیات‭ ‬روزانه،‭ ‬محاسبات‭ ‬هواشناسی‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬حد‭ ‬دقیقه‭ ‬دقیق‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬موفقیت‭ ‬استقرار‭ ‬و‭ ‬تحرک‭ ‬قوای‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬تضمین‭ ‬شود‭.‬

صاف‭ ‬بودن‭ ‬آسمان،‭ ‬وجود‭ ‬یا‭ ‬نبود‭ ‬مهتاب‭ ‬و‭ ‬سرعت‭ ‬باز،‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬اجرای‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬دارد‭. ‬اگر‭ ‬دیتای‭ ‬هواشناسی‭ ‬اندکی‭ ‬نامساعد‭ ‬باشد،‭ ‬عملیات‭ ‬احتمالاً‭ ‬به‭ ‬شکست‭ ‬مواجه‭ ‬می‌شود‭.‬

مدت‭ ‬ماموریت‌های‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬از‭ ‬20‭ ‬دقیقه‭ ‬الی‭ ‬دو‭ ‬ساعت‭ ‬متغیر‭ ‬است؛‭ ‬اگر‭ ‬طیاره‌ی‭ ‬دیده‌بان‭ ‬و‭ ‬گروپ‌‌های‭ ‬معلومات،‭ ‬نظارت‭ ‬و‭ ‬شناسایی‭ ‬نتواند‭ ‬قوای‭ ‬زمینی‭ ‬را‭ ‬هدایت‭ ‬کنند،‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مدت‭ ‬همه‭ ‬قوای‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬بدهیم‭.‬

و‭ ‬انتقال‭ ‬هوایی‭ ‬قوا‭ ‬ایجاب‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬توجه‭ ‬بیشتری‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬و‭ ‬جهت‭ ‬باد‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭. ‬باد‭ ‬شدید‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬عملیات‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬شکست‭ ‬روبرو‭ ‬سازد‭ ‬و‭ ‬ازآنجا‌که‭ ‬عوارض‭ ‬زمینی‭ ‬افغانستان‭ ‬کوهستانی‭ ‬است،‭ ‬دشمن‭ ‬اغلب‭ ‬در‭ ‬دره‌هایی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬با‭ ‬بلندی‭ ‬محصور‭ ‬شده‌اند،‭ ‬پنهان‭ ‬می‌شود‭.‬

در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬دره‌ها،‭ ‬جهت‭ ‬و‭ ‬شدت‭ ‬باد،‭ ‬بسته‭ ‬به‭ ‬موقعیت‭ ‬روز‭ ‬یا‭ ‬شب،‭ ‬تغییر‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬لازم‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬پیلوتان‭ ‬هلیکوپتر‭ ‬راپور‌های‭ ‬دقیقی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭ ‬تا‭ ‬بتوانند‭ ‬ماموریت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬موفقیت‭ ‬ختم‭ ‬کنند‭. ‬

پوشش‭ ‬ابر‭ ‬متغیر‭ ‬دیگری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬عملیات‭ ‬هوایی‭ ‬را‭ ‬تهدید‭ ‬می‌کند‭. ‬وجود‭ ‬ابر‭ ‬احتمال‭ ‬حمله‭ ‬دشمن‭ ‬به‭ ‬قوای‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬می‌دهد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬مسیرهای‭ ‬کوهستانی‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬آشفتگی‭ ‬هوایی‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬وقایع‭ ‬خطرناک‭ ‬جوی‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند‭.‬

مسیر‭ ‬کابل‭ ‬الی‭ ‬مزارشریف‭ ‬همواره‭ ‬از‭ ‬مسیرهای‭ ‬سخت‭ ‬برای‭ ‬عبور‭ ‬پیلوت‌ها‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬چون‭ ‬قله‭ ‬3‭,‬365‭ ‬متری‭ ‬سالنگ‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬واقع‭ ‬است‭. ‬بنابراین‭ ‬نیل‭ ‬به‭ ‬معلومات‭ ‬دقیق‭ ‬هواشناسی‭ ‬برای‭ ‬اجرای‭ ‬ماموریت‌های‭ ‬هوایی‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬است‭.‬

مطالعه‭ ‬موردی

دیتای‭ ‬هواشناسی‭ ‬نقش‭ ‬روزمره‌ای‭ ‬در‭ ‬عملیات‭ ‬نظامی‭ ‬در‭ ‬افغانستان‭ ‬بازی‭ ‬می‌کند،‭ ‬ولی‭ ‬یک‭ ‬داستان‭ ‬موفقیت‭ ‬برجستگی‭ ‬خاصی‭ ‬دارد‭.‬

در‭ ‬سال‭ ‬2018،‭ ‬وقتی‭ ‬دشمن‭ ‬قندوز‭ ‬را‭ ‬محاصره‭ ‬کرد،‭ ‬گروپی‭ ‬از‭ ‬قومندانان‭ ‬ارشد‭ ‬وزارت‭ ‬دفاع‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفتند‭ ‬برای‭ ‬ارزیابی‭ ‬وضعیت‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ولایت‭ ‬پرواز‭ ‬کنند‭. ‬وضع‭ ‬هوا‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬دو‭ ‬روز‭ ‬نامساعد‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬پرواز‭ ‬بعضی‭ ‬طیاره‌ها‭ ‬را‭ ‬ناممکن‭ ‬کرده‭ ‬بود‭.‬

گروپ‌‭ ‬هلیکوپتر‭-‬سوار‭ ‬نجات‭ ‬قوای‭ ‬محاصره‌شده‭ ‬به‭ ‬گذرگاه‭ ‬سالنگ‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬کابل‭ ‬رسید‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬دریافت‭ ‬راپور‭ ‬مشروح‭ ‬وضع‭ ‬هوا‭ ‬با‭ ‬مامور‭ ‬هواشناسی‭ ‬در‭ ‬تماس‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬برای‭ ‬سفر‭ ‬به‭ ‬قندوز‭ ‬اقدام‭ ‬کند‭.‬

ماموران‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬به‭ ‬قومندانان‭ ‬گفتند‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬در‭ ‬فاصله‭ ‬دو‭-‬ساعته‭ ‬هوای‭ ‬مساعد‭ ‬از‭ ‬منطقه‭ ‬کوهستانی‭ ‬عبور‭ ‬نکنند،‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬دو‭ ‬روز‭ ‬دیگر‭ ‬سرگردان‭ ‬بمانند‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬شرایط،‭ ‬قوای‭ ‬محاصره‌شده‭ ‬احتمالاً‭ ‬شکست‭ ‬می‌خورند‭.‬

پیلوتان‭ ‬هلیکوپتر‭ ‬از‭ ‬مزیت‭ ‬این‭ ‬معلومات‭ ‬برای‭ ‬رساندن‭ ‬سریع‭ ‬قومندانان‭ ‬ارشد‭ ‬و‭ ‬محموله‌های‭ ‬مهمات‭ ‬به‭ ‬قوای‭ ‬محاصره‌شده‭ ‬قندوز‭ ‬استفاده‭ ‬کردند‭.‬

بهبود‭ ‬موثریت‭ ‬قوای‭ ‬عملیات‭ ‬خاص‭ ‬افغانستان‭ ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬عمدتاً‭ ‬به‭ ‬مساعی‌‭ ‬و‭ ‬فداکاری‭ ‬شرکای‭ ‬بین‌المللی‭ ‬ما‭ ‬نسبت‭ ‬داد‭. ‬قوای‭ ‬مسلح‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬نجیب‭ ‬افغانستان‭ ‬سپاسگزار‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬و‭ ‬دوستان‭ ‬آن‭ ‬هستند‭. ‬