ایجاد ثبات در مناطق قبایلی

ایجاد ثبات در مناطق قبایلی

Share

درگیری‭ ‬اردوی‭ ‬پاکستان‭ ‬با‭ ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬خشن‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬سرحد‭ ‬افغانستان

دریادار‭. (‬تقاعدی‭) ‬پرویز‭ ‬اصغر،‭ ‬قوای‭ ‬بحری‭ ‬پاکستان

مناطق قبایلی‭ ‬فدرال‭ (‬FATA‭) ‬پاکستان‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1849‭ ‬منحیث‭ ‬منطقه‭ ‬حائل‭ ‬بین‭ ‬هند‭ ‬بریتانیوی‭ ‬و‭ ‬افغانستان‭ ‬شکل‭ ‬گرفت‭. ‬در‭ ‬آن‭ ‬دوره‭ ‬افغانستان‭ ‬با‭ ‬مداخله،‭ ‬کمک‭ ‬مالی‭ ‬و‭ ‬دیپلماسی‭ ‬تحریک‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬روسیه‭ ‬تزاری‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬تنگنا‭ ‬نگه‭ ‬دارد‭.‬

نگرانی‭ ‬هند‭ ‬بریتانیوی‭ ‬از‭ ‬خواسته‭ ‬های‭ ‬ارضی‭ ‬روسیه‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬افغانستان‭ ‬را‭ ‬منحیث‭ ‬امیرنشین‭ ‬بپذیرد‭ ‬و‭ ‬سرحد‭ ‬معروف‭ ‬به‭ ‬‮«‬خط‭ ‬دیورند‮»‬‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬سر‭ ‬مورتیمر‭ ‬دیورند،‭ ‬دیپلمات‭ ‬بریتانیایی‭ ‬و‭ ‬عبدالرحمن‭ ‬خان،‭ ‬امیر‭ ‬افغانستان،‭ ‬با‭ ‬زحمت‭ ‬رسم‭ ‬کرده‭ ‬بودند،‭ ‬به‭ ‬رسمیت‭ ‬بشناسد‭.‬

پیمان‭ ‬1919‭ ‬انگلیس‭-‬افغانستان،‭ ‬معروف‭ ‬به‭ ‬‮«‬پیمان‭ ‬راولپندی‮»‬‭ ‬که‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬سومین‭ ‬جنگ‭ ‬بی‭ ‬نتیجه‭ ‬افغانستان‭ ‬امضا‭ ‬شد،‭ ‬بریتانیا‭ ‬را‭ ‬مجبور‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬جزوتام‭ ‬اداری‭ ‬دیگری‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬‮«‬ولایت‭ ‬سرحدی‭ ‬شمال‭-‬غرب‮»‬‭ ‬ایجاد‭ ‬کند‭. ‬مناطق‭ ‬قبایلی،‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬ایالتهای‭ ‬قدرتمند‭ ‬‮«‬دیر‮»‬‭ ‬و‭ ‬‮«‬سوات‮»‬‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬شامل‭ ‬میشد،‭ ‬برای‭ ‬سهولت‭ ‬مدیریت‭ ‬به‭ ‬چندین‭ ‬مدیریت‭ ‬سیاسی‭ ‬تقسیم‭ ‬شد‭. ‬مدیریت‭ ‬هر‭ ‬یک‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬به‭ ‬مدیریت‭ ‬سیاسی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬قدرت‭ ‬فراوان‭ ‬رهبران‭ ‬محلی‭ ‬یا‭ ‬‮«‬maliks‭ ‬مالکان‮»‬‭ ‬را‭ ‬کنترول‭ ‬میکردند،‭ ‬سپرده‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬مالکان‭ ‬بر‭ ‬بنیاد‭ ‬شدت‭ ‬وفاداری‭ ‬به‭ ‬ملکه‭ ‬انتخاب‭ ‬میشدند‭.‬

‮«‬قانون‭ ‬رسیدگی‭ ‬به‭ ‬جرایم‭ ‬سرحدی‮»‬‭ (‬که‭ ‬امکان‭ ‬محاکمه‭ ‬گسترده‭ ‬دسته‭-‬جمعی‭ ‬را‭ ‬فراهم‭ ‬میکرد‭) ‬با‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬نشان‭ ‬دهنده‭ ‬اعتبار‭ ‬سنت‭ ‬پشتون‭ ‬محکمه‭ ‬ذریعه‭ ‬جرگه‭ (‬هیات‭ ‬برجستگان‭ ‬محلی‭) ‬بود،‭ ‬ظالمانه‭ ‬برای‭ ‬سرکوب‭ ‬کردن‭ ‬خردترین‭ ‬نشانه‭ ‬های‭ ‬سرکشی‭ ‬اجرا‭ ‬میشد‭.‬

وضع‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬روال‭ ‬ادامه‭ ‬داشت‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬پاکستان‭ ‬از‭ ‬بریتانیا‭ ‬مستقل‭ ‬شد‭. ‬به‭ ‬جز‭ ‬خروج‭ ‬کارمندان‭ ‬اردوی‭ ‬پاکستان‭ ‬از‭ ‬کارگزاریهای‭ ‬قبیلوی،‭ ‬تغییری‭ ‬در‭ ‬پروسه‭ ‬حاکمیت‭ ‬ایجاد‭ ‬نشد‭. ‬هر‭ ‬عامل‭ ‬سیاسی،‭ ‬که‭ ‬ذریعه‭ ‬دولت‭ ‬مرکزی‭ ‬منصوب‭ ‬میشد،‭ ‬میتوانست‭ ‬حکم‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬قدرت‭ ‬حدود‭ ‬2‭,‬000‭ ‬تا‭ ‬3‭,‬000‭ ‬خاصهدار‭ (‬پولیس‭ ‬محلی‭) ‬و‭ ‬چریک‭ ‬اجرا‭ ‬کند،‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬سرحد‭ ‬تحت‭ ‬مراقبت‭ ‬‮«‬سپاه‭ ‬سرحدی‮»‬‭ ‬به‭ ‬رهبری‭ ‬افسران‭ ‬اردو‭ ‬بود‭.‬

سرباز پاکستانی در حال محافظت از استادیوم کریکت قذافی در لاهور.
آژانس خبری فرانسه/تصاویر گتی

FATA‭ ‬در‭ ‬زبان‭ ‬عامیانه‭ ‬علاقه‭ ‬غیر‭ (‬سرزمین‭ ‬خارجی‭)‬،‭ ‬نسخه‭ ‬محلی‭ ‬‮«‬غرب‭ ‬وحشی‭ ‬آمریکا‮»‬،‭ ‬نامیده‭ ‬میشود‭. ‬از‭ ‬آنجا‭ ‬که‭ ‬FATA‭ ‬هیچ‭ ‬وقت‭ ‬شامل‭ ‬‮«‬قانون‭ ‬احزاب‭ ‬سیاسی‮»‬‭ ‬نشد،‭ ‬مقامات‭ ‬قبیلوی‭ ‬معمولاً‭ ‬منحیث‭ ‬اشخاص‭ ‬مستقلی‭ ‬که‭ ‬دائماً‭ ‬وفاداری‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بالاترین‭ ‬پیشنهاد‭ ‬میفروختند،‭ ‬وارد‭ ‬مجلس‭ ‬میشدند‭. ‬قبیله‭ ‬های‭ ‬آزاد‭-‬منش‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬حال‭ ‬خود‭ ‬رها‭ ‬میشدند‭ ‬و‭ ‬حمل‭ ‬سلاح‭ ‬سبک‭ ‬زندگی‭ ‬آنها‭ ‬بود،‭ ‬برای‭ ‬گذران‭ ‬زندگی‭ ‬به‭ ‬قاچاق،‭ ‬دزدی‭ ‬موتر‭ ‬و‭ ‬اختطاف‭ ‬برای‭ ‬اخاذی‭ ‬در‭ ‬خاک‭ ‬پاکستان‭ ‬دست‭ ‬میزدند‭.‬

‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬بنیاد‭ ‬گرایی

تجاوز‭ ‬شوروی‭ ‬به‭ ‬خاک‭ ‬افغانستان‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1979‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬FATA‭ ‬به‭ ‬پیشگام‭ ‬جنبش‭ ‬مقاومت‭ ‬تبدیل‭ ‬شود‭. ‬هجوم‭ ‬گسترده‭ ‬آوارگان‭ ‬افغانستانی‭ ‬و‭ ‬مجاهدین‭ ‬از‭ ‬سراسر‭ ‬جهان‭ ‬اسلام‭ ‬باعث‭ ‬تاسیس‭ ‬تعداد‭ ‬بسیاری‭ ‬مکتب‭ ‬تلقین‭ ‬مذهبی‭ ‬و‭ ‬اردوهای‭ ‬تعلیم‭ ‬نظامی‭ ‬با‭ ‬بودجه‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی‭ ‬شد‭. ‬باز‭ ‬بودن‭ ‬سرحدات‭ ‬FATA‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬مجاهدین‭ ‬برای‭ ‬جنگ‭ ‬وارد‭ ‬خاک‭ ‬افغانستان‭ ‬شوند‭. ‬پاکستان‭ ‬در‭ ‬کانون‭ ‬توجه‭ ‬سازمان‭ ‬استخباراتی‭ ‬معروف‭ ‬افغانستان‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬‮«‬خاد‮»‬‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭. ‬شهرهای‭ ‬اصلی‭ ‬پاکستان‭ ‬آماج‭ ‬بمبگذاریهای‭ ‬گسترده‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭.‬

بعد‭ ‬از‭ ‬درگیری‭ ‬گروپهای‭ ‬مختلف‭ ‬مجاهدین‭ ‬افغانستان‭ ‬برای‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آوردن‭ ‬حق‭ ‬حاکمیت‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬خروج‭ ‬یکجانبه‭ ‬شوروی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1989،‭ ‬چهار‭ ‬کشور‭ -‬پاکستان،‭ ‬عربستان‭ ‬سعودی،‭ ‬امارات‭ ‬متحده‭ ‬عربی‭ ‬و‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭- ‬با‭ ‬پیشنهاد‭ ‬طالبان‭ ‬درباره‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬گرفتن‭ ‬قدرت‭ ‬برای‭ ‬ایجاد‭ ‬ثبات‭ ‬موافقت‭ ‬کردند‭. ‬طالبان،‭ ‬گروپی‭ ‬مختلف‭ ‬از‭ ‬دانشجویان‭ ‬مکاتب‭ ‬دینی‭ (‬اغلب‭ ‬یتیمان‭ ‬جنگ‭)‬،‭ ‬قصد‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬کل‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬نفوذ‭ ‬تعصب‭ ‬دینی‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬دهد‭. ‬آنها‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬مبارزه‭ ‬در‭ ‬دره‭ ‬پنجشیر،‭ ‬تنها‭ ‬دژ‭ ‬باقیمانده‭ ‬مقاومت،‭ ‬بودند‭ ‬که‭ ‬یک‭ ‬یا‭ ‬دو‭ ‬روز‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬حوادث‭ ‬9‭/‬11،‭ ‬احمد‭ ‬شاه‭ ‬مسعود،‭ ‬قومندان‭ ‬محبوب‭ ‬تاجیک‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬بمبگذاری‭ ‬انتحاری‭ ‬پلان‭ ‬گذاری‭ ‬شده‭ ‬القاعده‭ ‬کشته‭ ‬شد‭.‬

بعد‭ ‬از‭ ‬تهاجم‭ ‬بیامان‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬و‭ ‬متحدان‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬افغانستان،‭ ‬‮«‬ائتلاف‭ ‬شمال‮»‬،‭ ‬همبستگی‭ ‬غیررسمی‭ ‬قومیتهای‭ ‬غیرپشتون،‭ ‬بالاتر‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬قوای‭ ‬زمینی‭ ‬صرف‭ ‬ظاهر‭ ‬شد‭. ‬بازماندگان‭ ‬طالبان‭ ‬و‭ ‬القاعده‭ ‬با‭ ‬مشاهده‭ ‬گرایشهای‭ ‬موافق‭ ‬از‭ ‬سرحدات‭ ‬بدون‭ ‬محافظ‭ ‬وارد‭ ‬FATA‭ ‬شدند‭. ‬در‭ ‬جریان‭ ‬چندین‭ ‬سال‭ ‬القاعده‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬ابزار‭ ‬پول‭ ‬و‭ ‬تلقین‭ ‬برای‭ ‬دستیابی‭ ‬به‭ ‬نفوذ‭ ‬محلی‭ ‬بهره‭ ‬گرفت‭. ‬القاعده‭ ‬به‭ ‬جوانان‭ ‬وعده‭ ‬قدرت‭ ‬میداد‭ ‬و‭ ‬همزمان‭ ‬نفوذ‭ ‬بزرگان‭ ‬قبایل‭ ‬سنتی‭ ‬طرفدار‭ ‬دولت‭ ‬را‭ ‬تضعیف‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬ضرورت‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬میبرد‭.‬

بعد‭ ‬از‭ ‬شروع‭ ‬دوباره‭ ‬حملات‭ ‬طالبان‭ ‬افغانستان‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬کابل،‭ ‬القاعده‭ ‬توانست‭ ‬ضمن‭ ‬نظارت‭ ‬تحولات‭ ‬داخلی‭ ‬افغانستان‭ ‬پیوند‭ ‬بین‭ ‬گروپهای‭ ‬جنگجویان‭ ‬خارجی‭ ‬و‭ ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬محلی‭ ‬حاضر‭ ‬در‭ ‬آنجا‭ ‬را‭ ‬محکمتر‭ ‬کند‭. ‬سازمانی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬‮«‬تحریک‭ ‬طالبان‭ ‬پاکستان‭ (‬TTP‭)‬‮»‬‭ ‬شکل‭ ‬گرفت،‭ ‬محسود‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬قبایل،‭ ‬طالبان‭ ‬پنجابی‭ ‬و‭ ‬جنگجویان‭ ‬خارجی‭ ‬را‭ ‬دور‭ ‬هم‭ ‬جمع‭ ‬کرد‭. ‬TTP‭ ‬وابستگی‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬FATA‭ ‬را‭ ‬بیشتر‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬طرز‭ ‬وسیع‭ ‬سازمانهای‭ ‬نظامی‭ ‬و‭ ‬استخباراتی،‭ ‬مکانهای‭ ‬مقدس‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬ملکی‭ ‬را‭ ‬هدف‭ ‬قرار‭ ‬داد‭.‬

بعد‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬رئیس‭ ‬جمهوری،‭ ‬نخست‭ ‬وزیر‭ ‬و‭ ‬قومندان‭ ‬نظامیان‭ ‬پاکستان‭ ‬هدف‭ ‬اقدامات‭ ‬تروریستی‭ ‬قرار‭ ‬گرفتند‭ ‬و‭ ‬TTP‭ ‬گسترش‭ ‬وسعت‭ ‬حضور‭ ‬نظامی‭ ‬و‭ ‬آیدیالوجیکی‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬FATA‭ ‬را‭ ‬شروع‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سوات‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬مناطق‭ ‬مجاور‭ ‬رساند،‭ ‬زنگ‭ ‬خطر‭ ‬به‭ ‬صدا‭ ‬درآمد‭. ‬پالیسی‭ ‬مذاکره‭ ‬شکست‭ ‬خورد‭. ‬بعد‭ ‬از‭ ‬نقض‭ ‬شدن‭ ‬مکرر‭ ‬پیمانهای‭ ‬صلح،‭ ‬اردوی‭ ‬پاکستان‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬اخراج‭ ‬مزاحمان‭ ‬در‭ ‬جبهه‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬کرد‭. ‬سرانجام‭ ‬پاکستان‭ ‬حضور‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بیشتر‭ ‬FATA‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬وزیرستان‭ ‬شمالی‭ ‬و‭ ‬بخش‭ ‬کوچکی‭ ‬از‭ ‬خیبر‭ ‬اجنسی‭ ‬تثبیت‭ ‬کرد‭.‬

حمله‭ ‬وحشیانه‭ ‬به‭ ‬میدان‭ ‬هوایی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬کراچی‭ ‬در‭ ‬اواسط‭ ‬سال‭ ‬2014‭ ‬سرانجام‭ ‬اردو‭ ‬را‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬حمله‭ ‬به‭ ‬وزیرستان‭ ‬شمالی‭ ‬کرد‭. ‬اقدامی‭ ‬که‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬نیز‭ ‬بارها‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬درخواست‭ ‬کرده‭ ‬بود‭. ‬در‭ ‬جریان‭ ‬سالها،‭ ‬وزیرستان‭ ‬شمالی‭ ‬به‭ ‬قلعه‭ ‬مستحکم‭ ‬القاعده‭ ‬و‭ ‬پناهگاه‭ ‬تروریستان‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬ناتو‭ ‬گروپ‭ ‬حقانی‭ ‬را‭ ‬خطرناکترین‭ ‬گروپ‭ ‬تروریستی‭ ‬میدانست‭. ‬اردو‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬عبور‭ ‬از‭ ‬گذرگاههای‭ ‬دشوار‭ ‬و‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬دشمنان‭ ‬مستقر‭ ‬در‭ ‬سنگرها‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬ملکی‭ ‬فراری‭ ‬گریزان‭ ‬از‭ ‬منطقه‭ ‬جنگ‭ ‬نیز‭ ‬توجه‭ ‬میکرد‭. ‬عملیات‭ ‬‮«‬ضرب‭ ‬عزب‮»‬‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬با‭ ‬800‭ ‬کشته‭ ‬به‭ ‬خاتمه‭ ‬رسید‭. ‬این‭ ‬عملیات‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬بیرون‭ ‬راندن‭ ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬خشن‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬به‭ ‬مناطق‭ ‬مرکزی‭ ‬ولایات‭ ‬کنر،‭ ‬خوست‭ ‬و‭ ‬نورستان‭ ‬افغانستان‭ ‬نفوذ‭ ‬کرده‭ ‬بودند،‭ ‬موفق‭ ‬تلقی‭ ‬میشد‭.‬

کشتار‭ ‬بی‭ ‬رحمانه‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬150‭ ‬دانشجو‭ ‬در‭ ‬مکتب‭ ‬عمومی‭ ‬در‭ ‬پیشاور‭ ‬در‭ ‬دسمبر‭ ‬2014‭ ‬و‭ ‬عواقب‭ ‬گسترده‭ ‬آن‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬مقامات‭ ‬پاکستان‭ ‬‮«‬پروگرام‭ ‬اقدام‭ ‬ملی‮»‬‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬موج‭ ‬بنیادگرایی‭ ‬و‭ ‬شورش‭ ‬به‭ ‬قسم‭ ‬عاجل‭ ‬با‭ ‬20‭ ‬بند‭ ‬انکشاف‭ ‬دهند‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬پروگرام‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬عملیات‭ ‬نظامی‭ ‬مستمر‭ ‬اقدامات‭ ‬پیشگیرانه‭ ‬دیگری‭ ‬مانند‭ ‬محدودیت‭ ‬سخنرانی‭ ‬و‭ ‬ممنوعیت‭ ‬نشر‭ ‬مطالب‭ ‬نفرت‭ ‬انگیز‭ ‬و‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬تمویل‭ ‬سازمانهای‭ ‬غیرقانونی‭ ‬نیز‭ ‬پیش‭ ‬بینی‭ ‬شده‭ ‬بود‭.‬

اردو‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬سیل‭ ‬جدید‭ ‬حملات‭ ‬در‭ ‬نقاط‭ ‬مختلف‭ ‬کشور‭ ‬مواجه‭ ‬شده‭ ‬بود،‭ ‬عملیات‭ ‬گسترده‭ ‬استخباراتی‭ ‬دیگری‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬‮«‬رد‭ ‬الفساد‮»‬‭ (‬ازبین‭ ‬بردن‭ ‬فساد‭) ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬حملات‭ ‬قوای‭ ‬مخفی‭ ‬دشمن‭ ‬ترتیب‭ ‬داد‭. ‬اکنون‭ ‬که‭ ‬قوای‭ ‬امنیتی‭ ‬پاکستان‭ ‬بر‭ ‬بیشتر‭ ‬FATA‭ ‬مسلط‭ ‬شده‭ ‬­اند،‭ ‬مساعی‭ ‬برای‭ ‬برگرداندن‭ ‬آرامش‭ ‬به‭ ‬زندگی‭ ‬قبایلی‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬اثر‭ ‬عملیات‭ ‬اردو‭ ‬بیجا‭ ‬شده‭ ‬بودند،‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬است‭. ‬خدمات‭ ‬اجتماعی‭ ‬مانند‭ ‬خدمات‭ ‬تداوی‭ ‬و‭ ‬تعلیمی‭ ‬دچار‭ ‬اختلال‭ ‬جدی‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬حدود‭ ‬900‭ ‬مکتب‭ ‬دخترانه‭ ‬در‭ ‬وزیرستان‭ ‬شمالی‭ ‬به‭ ‬امور‭ ‬دیگر‭ ‬اختصاص‭ ‬یافته‭ ‬بود‭.‬

یافتن‭ ‬راهکار

موفقیت‭ ‬اردوی‭ ‬پاکستان‭ ‬برای‭ ‬احیای‭ ‬بخشهای‭ ‬صحت،‭ ‬معارف‭ ‬و‭ ‬زراعت،‭ ‬سازمانهای‭ ‬سازمان‭ ‬ملل‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬سازمانهای‭ ‬بین‌المللی‭ ‬غیردولتی‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬آن‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬وارد‭ ‬حریم‭ ‬ممنوع‭ ‬شوند‭. ‬اقتصاد‭ ‬FATA‭ ‬مبتنی‭ ‬بر‭ ‬زراعت‭ ‬و‭ ‬مالداری‭ ‬است‭. ‬معادن‭ ‬گسترده‭ ‬این‭ ‬مناطق‭ ‬تقریباً‭ ‬دست‭ ‬نخورده‭ ‬مانده‭ ‬است‭. ‬پلان‭ ‬دو‭-‬ساله‭ ‬‮«‬سازمان‭ ‬غذا‭ ‬و‭ ‬زراعت‭ ‬سازمان‭ ‬ملل‮»‬‭ ‬که‭ ‬اخیراً‭ ‬به‭ ‬خاتمه‭ ‬رسید،‭ ‬حدود‭ ‬21‭,‬192‭ ‬دهقان‭ ‬اجنسی‭ ‬های‭ ‬‮«‬کُرم‮»‬‭ ‬و‭ ‬‮«‬خیبر‮»‬‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬قرار‭ ‬میداد‭. ‬البته‭ ‬کمک‭ ‬رسانی‭ ‬به‭ ‬مناطق‭ ‬دوردست،‭ ‬کوهستانی‭ ‬و‭ ‬صعب‭ ‬العبور‭ ‬FATA‭ ‬دشواریهای‭ ‬بیشتری‭ ‬دارد‭. ‬برای‭ ‬تامین‭ ‬برق‭ ‬و‭ ‬آب‭ ‬مورد‭ ‬ضرورت‭ ‬زراعت‭ ‬بندهای‭ ‬کوچکی‭ ‬در‭ ‬چندین‭ ‬نقطه‭ ‬ساخته‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

اکنون‭ ‬که‭ ‬پاکستان‭ ‬و‭ ‬افغانستان‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬از‭ ‬حملات‭ ‬بیرون‭ ‬از‭ ‬سرحد‭ ‬شکایت‭ ‬دارند،‭ ‬راهکار‭ ‬آشکار‭ ‬ایجاد‭ ‬ساز‭ ‬و‭ ‬کاری‭ ‬مشترک‭ ‬برای‭ ‬نظارت‭ ‬این‭ ‬سرحد‭ ‬بدون‭ ‬محافظ‭ ‬است‭. ‬البته‭ ‬اجرای‭ ‬این‭ ‬راهکار‭ ‬دشوار‭ ‬است‭ ‬چون‭ ‬افغانستان‭ ‬هنوز‭ ‬‮«‬خط‭ ‬دیورند‮»‬‭ ‬را‭ ‬منحیث‭ ‬سرحد‭ ‬بین‌المللی‭ ‬نپذیرفته‭ ‬است‭.‬

مشکل‭ ‬از‭ ‬آنجا‭ ‬آغاز‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬هند‭ ‬بریتانیوی‭ ‬پروسه‭ ‬انتقال‭ ‬قدرت‭ ‬به‭ ‬پاکستان‭ ‬تازه‭ ‬استقلال‭ ‬یافته‭ ‬را‭ ‬آغاز‭ ‬کرد‭. ‬افغانستان‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فرصت‭ ‬برای‭ ‬پلان‭ ‬ادعای‭ ‬مالکیت‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬سرزمین‭ ‬گسترده‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬قرنها‭ ‬پیش‭ ‬تحت‭ ‬کنترول‭ ‬آن‭ ‬بود،‭ ‬استفاده‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬30‭ ‬جون‭ ‬1950،‭ ‬دولت‭ ‬بریتانیا‭ ‬رسماً‭ ‬تایید‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬پاکستان،‭ ‬طبق‭ ‬قوانین‭ ‬بین‌المللی،‭ ‬وارث‭ ‬حقوق‭ ‬و‭ ‬وظایف‭ ‬دولت‭ ‬قبلی‭ ‬هند‭ ‬در‭ ‬قبال‭ ‬سرزمینهای‭ ‬جنوب‭ ‬شرقی‭ ‬‮«‬خط‭ ‬دیورند‮»‬‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬ادعا‭ ‬باید‭ ‬مشکل‭ ‬را‭ ‬برطرف‭ ‬میکرد‭ ‬ولی‭ ‬این‭ ‬مساله‭ ‬تا‭ ‬امروز‭ ‬روابط‭ ‬دوجانبه‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬سختگیرانه‭ ‬حقوقی،‭ ‬در‭ ‬‮«‬کنوانسیون‭ ‬1978‭ ‬وینا‭ ‬درباره‭ ‬جانشینی‭ ‬دولتها‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬پیمانها‮»‬‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬طبق‭ ‬اصل‭ ‬پذیرفته‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬سراسری‭ ‬ثبات‭ ‬سرحدات‭ ‬مسئولیت‭ ‬قراردادهای‭ ‬تعهد‭ ‬آور‭ ‬دو‭-‬جانبه‭ ‬به‭ ‬دولتهای‭ ‬بعدی‭ ‬منتقل‭ ‬میشود‭.‬

عسکر پاکستانی در حال محافظت از استادیوم قذافی در لاهور. عملیات ضد تروریزم در کشور در سال 2017 شدت گرفت. آسوشیتد پرس

با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬مقاومت‭ ‬افغانستان‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬این‭ ‬مساله،‭ ‬جای‭ ‬شگفتی‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬پاکستان‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬حد‭ ‬نگران‭ ‬مدیریت‭ ‬افغانستان‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬گلبدین‭ ‬حکمتیار‭ ‬و‭ ‬طالبان‭ ‬همراه‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬11‭/‬9،‭ ‬پاکستان‭ ‬متهم‭ ‬به‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬گروپ‭ ‬حقانی‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬گروپ‭ ‬خطرناکترین‭ ‬بخش‭ ‬از‭ ‬طالبان‭ ‬افغانستان‭ ‬است‭.‬

آشکار‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اقدامات‭ ‬تردیدآمیز‭ ‬سودی‭ ‬نخواهد‭ ‬داشت‭. ‬سابقه‭ ‬دشمنی‭ ‬و‭ ‬توهین‭ ‬سودی‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬کاربرد‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬مدتها‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬داده‭ ‬است‭. ‬همه‭ ‬باید‭ ‬بدانند‭ ‬که‭ ‬‮«‬خط‭ ‬دیورند‮»‬‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬نقایص‭ ‬آن،‭ ‬تنها‭ ‬سرحد‭ ‬قانونی‭ ‬بین‭ ‬سرزمینهایی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬امروز‭ ‬پاکستان‭ ‬و‭ ‬افغانستان‭ ‬نامیده‭ ‬میشوند‭. ‬پاکستان‭ ‬معمولاً‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ترس‭ ‬از‭ ‬حمله‭ ‬همسایه‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬ورود‭ ‬به‭ ‬مسائل‭ ‬مدیریت‭ ‬سرحدی‭ ‬دوری‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬هر‭ ‬چند،‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬بارها‭ ‬زخم‭ ‬خوردن‭ ‬از‭ ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬ساکن‭ ‬آنسوی‭ ‬سرحد،‭ ‬پاکستان‭ ‬اقدامات‭ ‬امنیتی‭ ‬و‭ ‬کنترول‭ ‬سرحد‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬

پاکستان‭ ‬در‭ ‬قدم‭ ‬اول‭ ‬گودالهایی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬امتداد‭ ‬1‭,‬100‭ ‬کیلومتر‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬سرحد‭ ‬کم‭-‬ارتفاع‭ ‬حفر‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬پاکستان‭ ‬با‭ ‬نادیده‭ ‬گرفتن‭ ‬اعتراض‭ ‬افغانستان،‭ ‬با‭ ‬ساخت‭ ‬443‭ ‬برج‭ ‬دیده‭ ‬بانی‭ ‬برای‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬عبور‭ ‬غیرمجاز‭ ‬از‭ ‬سرحدات‭ ‬بدون‭ ‬محافظ‭ ‬اقدام‭ ‬کرد‭. ‬کار‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬ساز‭ ‬قرار‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬2019‭ ‬پایان‭ ‬یابد‭. ‬سیستم‭ ‬صدور‭ ‬ویزه‭ ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬ایجاد‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬جواز‭ ‬سفر‭ ‬فقط‭ ‬از‭ ‬چند‭ ‬ایستگاه‭ ‬عبور‭ ‬سرحدی‭ ‬صادر‭ ‬شود‭. ‬برای‭ ‬نظارت‭ ‬هر‭ ‬چه‭ ‬بیشتر‭ ‬بر‭ ‬عبور‭ ‬و‭ ‬مرور‭ ‬افراد‭ ‬و‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬نفوذ‭ ‬غیرقانونی،‭ ‬پاکستان‭ ‬اخیراً‭ ‬کار‭ ‬حصارکشی‭ ‬این‭ ‬سرحد‭ ‬ناامن‭ ‬را‭ ‬آغاز‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬فاز‭ ‬اولیه‭ ‬این‭ ‬پلان‭ ‬بر‭ ‬اجنسی‭ ‬های‭ ‬دارای‭ ‬اولویت‭ ‬بالا‭ ‬مانند‭ ‬باجائور،‭ ‬محمد‭ ‬و‭ ‬خیبر‭ ‬متمرکز‭ ‬است‭.‬

پاکستان‭ ‬قرار‭ ‬است‭ ‬FATA‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کانون‭ ‬توجه‭ ‬قرار‭ ‬دهد‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬قبایل‭ ‬سمت‭ ‬سرحد‭ ‬خود‭ ‬هویت‭ ‬مستقل‭ ‬پاکستانی‭ ‬ایجاد‭ ‬کند‭. ‬راهکار‭ ‬جامع‭ ‬برای‭ ‬مشکل‭ ‬FATA‭ ‬باید‭ ‬شامل‭ ‬تدوین‭ ‬پروگرام‭ ‬بلند‭-‬مدت‭ ‬برای‭ ‬کاهش‭ ‬شکاف‭ ‬اجتماعی‭-‬اقتصادی‭ ‬بین‭ ‬‮«‬نواحی‭ ‬مسکونی‮»‬‭ ‬هم‭-‬مرز‭ ‬باشد‭. ‬هر‭ ‬چند،‭ ‬این‭ ‬هدف‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬مفهوم‭ ‬حاکمیت‭ ‬دموکراتیک‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬اجرایی‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬شود‭. ‬این‭ ‬اجماع‭ ‬ظاهراً‭ ‬با‭ ‬ادغام‭ ‬موقت‭ ‬FATA‭ ‬با‭ ‬ایالات‭ ‬خیبر‭-‬پختونخوا‭ ‬که‭ ‬اغلب‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬قدیمی‭ ‬آن‭ ‬یعنی‭ ‬‮«‬ایالات‭ ‬سرحدی‭ ‬شمال‭-‬غرب‮»‬‭ ‬شناخته‭ ‬میشود،‭ ‬سازگار‭ ‬است‭.‬

نمایندگان‭ ‬FATA‭ ‬در‭ ‬مجلس‭ ‬لایحه‭ ‬ای‭ ‬برای‭ ‬اصلاح‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬و‭ ‬رفع‭ ‬موانع‭ ‬اصلی‭ ‬ادغام‭ ‬ارائه‭ ‬کرده‭ ‬اند‭. ‬‮«‬مجمع‭ ‬ایالاتی‮»‬‭ ‬قبلاً‭ ‬این‭ ‬لایحه‭ ‬را‭ ‬تایید‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬مصلحت‭ ‬اندیشی‭ ‬سیاسی‭ ‬تنها‭ ‬مانع‭ ‬باقیمانده‭ ‬است‭. ‬دولت‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬باطل‭ ‬کردن‭ ‬‮«‬قانون‭ ‬رسیدگی‭ ‬به‭ ‬جرایم‭ ‬سرحدی‮»‬‭ ‬که‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬دوران‭ ‬استعمار‭ ‬است،‭ ‬هنوز‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬دلجویی‭ ‬از‭ ‬مالکان‭ ‬قبایل‭ ‬ذریعه‭ ‬حفظ‭ ‬سیستم‭ ‬سنتی‭ ‬جرگه‭ ‬برای‭ ‬اجرای‭ ‬عدالت‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬سیستم‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬دقت‭ ‬با‭ ‬ساختار‭ ‬نظام‭ ‬قضایی‭ ‬پاکستان‭ ‬که‭ ‬قرار‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬اجرا‭ ‬شود،‭ ‬هماهنگ‭ ‬گردد‭.‬

بر‭ ‬خلاف‭ ‬برداشت‭ ‬عامه‭ ‬مردم،‭ ‬قبایل‭ ‬FATA‭ ‬خلوت‭ ‬نشین‭ ‬و‭ ‬انزواگرا‭ ‬نیستند‭. ‬آنها‭ ‬برای‭ ‬یافتن‭ ‬فرصتهای‭ ‬وظیفوی‭ ‬در‭ ‬مهاجرت‭ ‬به‭ ‬دیگر‭ ‬بخشهای‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬غفلت‭ ‬نکرده‭ ‬اند‭. ‬آنها‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬لوجیستیک‭ ‬در‭ ‬ترانسپورت‭ ‬مسیرهای‭ ‬طولانی‭ ‬مهارتهای‭  ‬چشمگیری‭ ‬دارند‭. ‬وجود‭ ‬یک‭ ‬نظام‭ ‬کارآمد‭ ‬مردم‭ ‬سالار‭ ‬میتواند‭ ‬قابلیتهای‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬پرورش‭ ‬دهد‭.‬

پیوندهای‭ ‬قدیمی‭ ‬فامیلی‭ ‬و‭ ‬قبیلوی‭ ‬که‭ ‬بین‭ ‬قبایل‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬سرحد‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬نباید‭ ‬با‭ ‬بند‭ ‬کردن‭ ‬سرحد‭ ‬سرکوب‭ ‬شود،‭ ‬بلکه‭ ‬باید‭ ‬ذریعه‭ ‬کمپنی‭ ‬های‭ ‬اقتصادی‭ ‬مشترک‭ ‬تقویت‭ ‬گردد‭. ‬پلان‭ ‬کلانی‭ ‬که‭ ‬زمانی‭ ‬مورد‭ ‬تایید‭ ‬دولت‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬بود،‭ ‬‮«‬حوزه‭ ‬های‭ ‬فرصت‭ ‬بازسازی‮»‬‭ ‬را‭ ‬مشابه‭ ‬موارد‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬سرحد‭ ‬اردن‭-‬اسراییل،‭ ‬سرحد‭ ‬مصر‭-‬اسراییل‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬سرحد‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭-‬مکزیک‭ ‬شکل‭ ‬داده‭ ‬است‭.‬

اگر‭ ‬قرار‭ ‬است‭ ‬آفت‭ ‬دهشت‭ ‬افکنی‭ ‬خشن‭ ‬مهار‭ ‬شود،‭ ‬غیر‭ ‬از‭ ‬FATA،‭ ‬دیگر‭ ‬مناطق‭ ‬دورافتاده‭ ‬سمت‭ ‬جنوب‭ ‬نیز‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬کانون‭ ‬توجه‭ ‬قرار‭ ‬بگیرد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬آشفته،‭ ‬همانند‭ ‬نقاط‭ ‬دیگر،‭ ‬صلح‭ ‬و‭ ‬رفاه‭ ‬وابستگی‭ ‬ظریفی‭ ‬دارند‭. ‬دیر‭ ‬یا‭ ‬زود،‭ ‬مردم‭ ‬باید‭ ‬بدانند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬هدف‭ ‬فقط‭ ‬با‭ ‬اتحاد‭ ‬محقق‭ ‬میشود‭.  ‬


از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬فساد

تازه‭ ‬ترین‭ ‬ستراتيژی‭ ‬پاکستان‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬فساد‭ ‬با‭ ‬تهدیدات‭ ‬جدید‭ ‬سازگار‭ ‬میشود

کارکنان‭ ‬یونیپاث

بعد‭ ‬از‭ ‬سلسله‭ ‬بمبگذاریهای‭ ‬انتحاری‭ ‬که‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬تکان‭ ‬داد‭ -‬از‭ ‬جمله‭ ‬بمبگذاری‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬مرگ‭ ‬86‭ ‬تن‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬مزار‭ ‬شلوغ‭ ‬صوفی‭- ‬اردوی‭ ‬پاکستان‭ ‬در‭ ‬فبروری‭ ‬2017‭ ‬از‭ ‬اجرای‭ ‬عملیات‭ ‬نظامی‭ ‬کشوری‭ ‬برای‭ ‬حذف‭ ‬‮«‬بدون‭ ‬تبعیض‮»‬‭ ‬تهدیدات‭ ‬تروریستی‭ ‬خبر‭ ‬داد‭.‬

این‭ ‬کمپاین‭ ‬جدید‭ ‬با‭ ‬عنوان‭ ‬رد‭ ‬الفساد‭ ‬یا‭ ‬‮«‬از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬فساد‮»‬‭ ‬نامگذاری‭ ‬شد،‭ ‬و‭ ‬نشان‭ ‬دهنده‭ ‬تغییر‭ ‬در‭ ‬ستراتيژی‭ ‬قوای‭ ‬ضد‭ ‬تروریزم‭ ‬پاکستان‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬یک‭ ‬دهه‭ ‬مساعی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬بالای‭ ‬منطقه‭ ‬قبایلی‭ ‬شمال‭ ‬غربی‭ ‬که‭ ‬دارای‭ ‬تنوع‭ ‬قومیتی‭ ‬است‭ ‬متمرکز‭ ‬کرده‭ ‬بودند‭. ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار،‭ ‬دولت‭ ‬قصد‭ ‬دارد‭ ‬قوای‭ ‬مسلح‭ ‬را‭ ‬عازم‭ ‬ایالات‭ ‬پنجاب‭ ‬کند‭.‬

پنجاب‭ ‬پناهگاه‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬گروپهای‭ ‬دهشت‭ ‬افکن،‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬جنبشهای‭ ‬فرقه‭ ‬گرا‭ ‬با‭ ‬شیوه‭ ‬های‭ ‬افراطی‭ ‬ممنوع‭ ‬و‭ ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬هند‭-‬ستیز‭ ‬است‭. ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬هند‭-‬ستیز‭ ‬متهم‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬داشتن‭ ‬در‭ ‬محاصره‭ ‬تروریستی‭ ‬سال‭ ‬2008‭ ‬بمبئی‭ ‬هستند‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬هیچ‭ ‬یک‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬گروپها‭ ‬ظاهراً‭ ‬مستقیماً‭ ‬در‭ ‬بمبگذاریها‭ ‬دخالت‭ ‬نداشتند،‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬پاکستان‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬تبدیل‭ ‬شدن‭ ‬به‭ ‬نماد‭ ‬افراط‭ ‬گرایی‭ ‬و‭ ‬تخریب‭ ‬ثبات‭ ‬پاکستان،‭ ‬جایگاه‭ ‬جهانی‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬سبک‭ ‬زندگی‭ ‬مردم‭ ‬آن‭ ‬هستند‭.‬

‮«‬در‭ ‬پنجاب،‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬پنجاب،‭ ‬جنگجویان‭ ‬متعصبی‭ ‬وجود‭ ‬دارند‭ ‬که‭ ‬قبلاً‭ ‬مورد‭ ‬هدف‭ ‬قرار‭ ‬نگرفته‭ ‬اند‭.‬‮»‬‭ ‬این‭ ‬گفته‭ ‬امجد‭ ‬شعیب،‭ ‬برید‭ ‬جنرال‭ ‬اردوی‭ ‬پاکستان‭ ‬و‭ ‬تحلیلگر‭ ‬دفاعی‭ ‬است‭. ‬‮«‬این‭ ‬بار‭ ‬نوبت‭ ‬آنها‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬تروریزم‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬در‭ ‬پنجاب‭ ‬بلکه‭ ‬در‭ ‬دیگر‭ ‬نقاط‭ ‬کشور‭ ‬نیز‭ ‬کمک‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭.‬‮»‬

در‭ ‬فبروری‭ ‬2017،‭ ‬جنرال‭ ‬نیکولسون،‭ ‬قومندان‭ ‬قوای‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬در‭ ‬افغانستان‭ ‬در‭ ‬مصاحبه‭ ‬ای‭ ‬اعلام‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬20‭ ‬گروپ‭ ‬از‭ ‬98‭ ‬گروپی‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬سازمان‭ ‬تروریستی‭ ‬اعلام‭ ‬کرده‭ ‬است،‭ ‬در‭ ‬پنجاب‭ ‬فعالیت‭ ‬میکنند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬‮«‬بالاترین‭ ‬میزان‭ ‬تراکم‭ ‬در‭ ‬دنیاست‭.‬‮»‬

جنرال‭ ‬نیکولسون‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬فعالیت‭ ‬این‭ ‬گروپها‭ ‬در‭ ‬‮«‬رسانه‮»‬‭ ‬عمومی‭ -‬گستردگی‭ ‬جمعیت‭ ‬بیکار‭ ‬جوان،‭ ‬فعالیت‭ ‬مجرمانه‭ ‬و‭ ‬تعالیم‭ ‬افراطی‭ ‬در‭ ‬بعضی‭ ‬مکاتب‭ ‬مذهبی‭- ‬‮«‬ظرف‭ ‬کشت‭ ‬مکروب‭ ‬حاوی‭ ‬انواع‭ ‬گونه‭ ‬های‭ ‬تروریزم‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬ها‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬میتوانند‭ ‬پرورش‭ ‬یابند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬گونه‭ ‬های‭ ‬کشنده‭ ‬تبدیل‭ ‬شوند‭.‬‮»‬

قبلاً‭ ‬این‭ ‬کمپاین‭ ‬جدید‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬اجرای‭ ‬صدها‭ ‬عملیات‭ ‬جستجو‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬گوناگون‭ ‬پنجاب،‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬کرور،‭ ‬لیه‭ ‬و‭ ‬راولپندی‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬دستگیری‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬600‭ ‬مظنون‭ ‬و‭ ‬کشته‭ ‬شدن‭ ‬چندین‭ ‬تروریست‭ ‬شده‭ ‬بود‭. ‬بنا‭ ‬به‭ ‬راپور‭ ‬Hilal،‭ ‬اردو‭ ‬ابزارهای‭ ‬تبلیغاتی‭ ‬و‭ ‬سلاحهای‭ ‬دهشت‭ ‬افکنان‭ ‬را‭ ‬ضبط‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬چک‭ ‬پاینت‭ ‬های‭ ‬مخفیگاه‭ ‬تروریستان‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬موثر‭ ‬‮«‬هدف‭ ‬قرار‭ ‬داد‮»‬‭.‬

دولت‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬دیدار‭ ‬با‭ ‬دگرجنرال‭ ‬اردو‭ ‬قمر‭ ‬جاوید‭ ‬باجو،‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬مقامات‭ ‬ارشد‭ ‬پنجاب،‭ ‬موافقت‭ ‬کرد‭ ‬اردو‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ایالات‭ ‬اعزام‭ ‬کند‭. ‬مقامات‭ ‬اردو‭ ‬اعلام‭ ‬کردند‭ ‬که‭ ‬عملیات‭ ‬جدید‭ ‬شامل‭ ‬اعزام‭ ‬2‭,‬000‭ ‬کماندو‭ ‬به‭ ‬پنجاب‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬زمانی‭ ‬60‭ ‬تا‭ ‬90‭ ‬روزه‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬مقامات‭ ‬گفتند‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬خلاف‭ ‬عملیات‭ ‬قبلی‭ ‬اردو‭ ‬در‭ ‬دیگر‭ ‬نقاط‭ ‬پاکستان‭ ‬که‭ ‬عمدتاً‭ ‬از‭ ‬قوا‭ ‬برای‭ ‬بیرون‭ ‬راندن‭ ‬یا‭ ‬کشتن‭ ‬دشمن‭ ‬استفاده‭ ‬میشد،‭ ‬این‭ ‬عملیات‭ ‬بیشتر‭ ‬شامل‭ ‬جمع‭ ‬آوری‭ ‬معلومات‭ ‬است‭. ‬‮«‬خلع‭ ‬سلاح‮»‬‭ ‬کردن‭ ‬گروپهای‭ ‬دهشت‭ ‬افکن‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬اهداف‭ ‬این‭ ‬عملیات‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬رویارویی‭ ‬در‭ ‬میدان‭ ‬نبرد‭ ‬سنگین‭ ‬را‭ ‬شامل‭ ‬میشود‭.‬

اعلان‭ ‬اردو‭ ‬با‭ ‬استقبال‭ ‬گسترده‭ ‬مواجه‭ ‬شد‭. ‬سردبیران‭ ‬The Express Tribune‭ ‬نوشتند‭ ‬که‭ ‬آنها‭ ‬‮«‬صمیمانه‮»‬‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬تصمیم‭ ‬حمایت‭ ‬میکنند‭. ‬سردبیران‭ ‬این‭ ‬نشریه‭ ‬خواستار‭ ‬آن‭ ‬شدند‭ ‬که‭ ‬عساکر‭ ‬به‭ ‬‮«‬لانه‭ ‬مار‮»‬‭ ‬دهشت‭ ‬افکنانی‭ ‬که‭ ‬نقش‭ ‬‮«‬حامی‭ ‬رسته‮»‬‭ ‬دیگر‭ ‬گروپهای‭ ‬افراط‭ ‬گرا‭ ‬را‭ ‬بازی‭ ‬میکنند‭ ‬و‭ ‬کانون‭ ‬پلان‭ ‬گذاری‭ ‬و‭ ‬تدارکات‭ ‬عملیات‭ ‬تروریستی‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬کشور‭ ‬هستند،‭ ‬حمله‭ ‬کنند‭.‬

بنا‭ ‬به‭ ‬راپور‭ ‬Tribune،‭ ‬تغییر‭ ‬ستراتيژی‭ ‬نتیجه‭ ‬عملیاتی‭ ‬مانند‭ ‬‮«‬ضرب‭ ‬عزب‮»‬‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬عملیات‭ ‬فعالیت‭ ‬تروریستان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پاکستان‭ ‬به‭ ‬میزان‭ ‬65‭ ‬فیصد‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬16‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬کاهش‭ ‬داد‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬حملات‭ ‬فبروری‭ ‬2017‭ ‬نشان‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬تهدید‭ ‬خشونت‭ ‬هنوز‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬دگرجنرال‭ ‬آصف‭ ‬غفور،‭ ‬مدیر‭ ‬عمومی‭ ‬روابط‭ ‬عامه‭ ‬بین‭ ‬بخشی‭ ‬قوای‭ ‬مسلح‭ ‬پاکستان‭ ‬تاکید‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬کمپاین‭ ‬های‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬اهداف‭ ‬خود‭ ‬دست‭ ‬یافته‭ ‬اند‭.‬

او‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭: ‬‮«‬عملیاتهای‭ ‬پیشین‭ ‬عمدتاً‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬برگرداندن‭ ‬اقتدار‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬مختلف‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬پناهگاه‭ ‬های‭ ‬ترویستان‭ ‬اجرا‭ ‬میشد‭. ‬هدف‭ ‬عملیات‭ ‬‮«‬رد‭ ‬الفساد‮»‬‭ ‬متحد‭ ‬کردن‭ ‬دستاوردهای‭ ‬عملیاتهای‭ ‬گذشته‭ ‬بود‭.‬‮»‬

دوهم‭ ‬دگروال‭ ‬،‭ ‬شاهد‭ ‬عبید،‭ ‬معین‭ ‬تعلیم‭ ‬اداره‭ ‬مرکزی‭ ‬اردوی‭ ‬پاکستان،‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬جمع‭ ‬آوری‭ ‬معلومات‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬شهری‭ ‬کلید‭ ‬موفقیت‭ ‬‮«‬رد‭ ‬الفساد‮»‬‭ ‬است‭.‬

دوهم‭ ‬دگروال‭ ‬عبید‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬ماه‭ ‬می‭ ‬2017‭ ‬هدایت‭ ‬گروپی‭ ‬چند‭-‬ملیتی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬تطبیقات‭ ‬‮«‬شیر‭ ‬در‭ ‬کمین‮»‬‭ ‬در‭ ‬اردن‭ ‬بر‭ ‬عهده‭ ‬داشت،‭ ‬اظهار‭ ‬کرد‭: ‬‮«‬شما‭ ‬برای‭ ‬جمع‭ ‬آوری‭ ‬معلومات‭ ‬درباره‭ ‬افراد‭ ‬خرابکار‭ ‬منطقه‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬مردم‭ ‬عادی‭ ‬ضرورت‭ ‬دارید‮»‬‭.‬

منابع‭: ‬IHS Jane’s 360‭ ‬،The Washington Post Hilal‭ ‬،The Express Tribune

Likes(0)Dislikes(0)
Share